ዘስካሕክሕ ጒዕዞ ስደት

ምስ ኣፍሪካ ሞኒቶርስ ዝተገብረ ቃለ-መጠየቕ፣ ታሕሳስ 2016

ስማ ኣብርሄት እዩ። እዚ ከኣ ድሕነታ ንምሕላው፡ ብጸሓፊት ናይዚ ዛንታ ዝተዋህባ ስም እዩ እምበር ሓቀኛ ስማ ኣይኮነን። ኣብርሄት ጒዕዞ ስደት ብኸም’ዚ ዝስዕብ ተዘንትዎ።

ጒዕዞ ካብ ኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ

ተወልደ ዝዓበኹሉ ከባቢ ሰንዓፋ  አዪ። ንስደት ክወጽእ ከለኹ ጓል 17 ዓመት እየ ነይረ። ኣብ 2010 ዓ፡ም ጉዕዞይ ካብ ሰንዓፈ ክፍልም ክለኹ ንበይነይ እየ ነይረ። ኣብ ፍርቂ መገዲ ምሰ ብጻሕኩ፡ ሐደ ሰብ ካብቶም አሰገጋርት ክልተ ኣውዳት መንእሰያትን ሐንቲ ጓልን ዝሓዘ ጐነፈኒ። “አንቲ ቆልዓ ናብይ አዩ ጉዕዞኺ፣” ክብል ሓተተኒ።  ኣነ ድማ ስለዝረዓድኩ ክምልስ አይከአልኩን።  ንካልአይ ግዜ ከኣ ሐተተኒ። ፍርሒ ብዝተሐወሶ ድምጺ “ንትግራይ” ብምባል መለስኩሉ። ቀጺሉ ድማ “መን ኣምጽእኪ፣”  ኢሉ  ሐተተኒ። “ንዉልቀይ መጽአ።” በልኩዎ።

“በሊ ሕበሪ ምሳና።” ድሕሪ ምባል፡ “በሉ ተጠንቀቑ፡  አብዚ ሰለያ ከይርኽቡና፣  ብዝቐልጠፈ ካብዚ ክንርሕቕ አለና።” “ሕራይ” ብምባል ጉዕዞ ተታሐዝናዮ፡ ንሱ ዘዝረገጾ  እንዳረገጽና  ፍርሒ ኣብ ዝመልኦ ኲነታት  ጎቦታትን  ስንጭሮታትን  ተጐዓዝና። እቲ ኣሳጋገሪ፡ “በጥ በሉ።” ክብል ከሎ፡ እቶም  ብጾተይ  ዘዝገበርዎ  እገብር  ነይረ። ክገርመኩም እታ ብጸይተይ  ካብ ከተማ  እያ መጽኣ። ብጣዕሚ እያ ተኻኢላ  [ደኺማ]። “እቲ አስጋራይ  ገድፉና  ከይከድ።” ብምባል ከኣ ሻቕሎታ ገለጸት ። ኣነ ከኣ ብጣዕሚ  ብራዕዲ ተዋሒጠ፡  ብፍርሒ ዝአክል ኣዕንተይ ንዓኡ ክሕልዋ ክነጥቋ ደለያ። እታ ካልአይተ ብብክያት ምንኽናኻ ከኣ ዝያዳ ኣሽቐሊኒ። ግን ዳሐን ይእቶ፡ “ኣጅኺ ቀሪብና እና።” ብምባል ተስፋ ኣስኒቑና። ቁሩብ ምስ ኣዕርፈት [ኣዕረፍና] ድማ ጉዕዞ ቀጸልና ። ድሕሪ ነዊሕ ጒዕዞ ከኣ “ከባቢ መረብ  በጽሕና  ኢና እሞ፡ ኣሕዋት እዛ ሩባ ቀልጥፍና ክንስገራ ኢና። ምክንያቱ ኣብዚ ብብዙሓት ስለያ ይንቃሳቐሱ ኢዮም፡ ማይ ሰቲና ክንሰግር  ኢና። ጉዕዞ ንቐጽል።” ዝብል ሓበሬታ  ኣመሓላልፈ።  ጒዕዞ ከኣ ኣብ ትሒቲ ፍርሒ ዝሰፈኖ  ኲነታት ተታሓሓዝናዮ።

ኣብራኽና ከኣ ወልል በለና። ጥሜትን ፡ጽምእን ፍርሕን ተድማሚሮም ከኣ እህለኹና፡ አካላት ከኣ ረሸሽ በለና። ጒዕዞ መሪሩኒ፡ “ዋይ ኣነ ሽእ” ክብል ንነብሰይ ክልቅሰላ ጀመርኩ። ሞት ድማ ተቀላቀለት፡  መልሐሰይ  ክነቅጽ   ጀመረ። ድሕሪ 30 ደቓይቕ ይክውን፡ እቲ [ኣስጋራይ] ሐሪቑ፡ “ንስኽን ክተትሕዛና እኽን።” ክብል  እንዳጉረምረመ  ካብ በርሳኡ ዝተበጽበጸ ማይ ሽኮር አስተየና። ብጣዕሚ  ከኣ ንአምላኽ ኣመስገንኩ። ጒዕዞና ብምቕጻል ከኣ ነታ ሩባ ስገርናያ። ድሕሪ  [ነታ ሩባ] ምሰጋርና፡ “ሕጂ  ንበይንኹም ነዊሕ ጉዕዞ ክትከዱ እኹም። ስለያ [ኢትጵያ] ክረኽብኹም  ኢዮም፡ ክቕበልኹም ድማ ኢዮም፡ አጀኹም።” ብምባል ተስፍ ሃበና። ፍርሒ ዝተሓወሶ  ጒዕዞና ቀጽልና።  ከም’ቲ ዝበለና ከኣ ወተሃዳራት [ኢትዮጵያ] ረኺቦምና። ተቐቢሎም  ከኣ ኣብ ሐደ  ንቑጣ  ብምዉሳድ ማይን  መግብን  ሂቦምና።

ጒዕዞ ካብ ኢትዮጵያ ናብ ሱዳን

ካብኡ ንካንፒ  [መስዓስከር ስደኛታት] ማይ ዓይኒ  ወሲዶምና። ኣብ [መዓስከር] ማይ ዓይኒ  ንሽድሽተ ወርሒ  ድሕሪ ምጽናሕ፡ ብዕላል፡ ዕላል ኣብ’ቲ መዓስከር “ካብ ሱዳን  ንግብጺ፡ ካብኡ ድማ ንእስራኤል ጽብቅቲ ጉዕዞ ኣላ።” ኢሎም ክዕልሉ ስማዕኩዎም። እዚኣ  ጒዕዞ ሰባት ከጣይቐላ ኣለኒ ብምባል ከኣ ክጣይቕ ጀመርኩ። ድሕሪ ሰለስተ መዓልቲ  ሐደ ሰብ ረኽብና’ሞ፡ ተወከስናዮ። “ኣጀኺ” ብምባል ተስፋ ሂቡና። ነዚ ክሓስብ ኣብ ዝጀመርኩሉ ህሞት፡ ብጣዕሚ እየ ተረብሸ።  ግን ባቃ ክኸይድ  ኣለኒ ኢለ ወሲነ እየ። ንጒዕዞይ ዝኸዉን እንታይ የድሊ እለ  ከኣ ሓተትኩዎ።  “ክዳን፡ ድርቕ ዝበለ ዘይባላሾ መግቢ የድልየኪ።” ኢሉ ምኽሩ ለገሰለይ። ኣነ ድማ፡ “ባቃ ሕራይ” ብምባል፡ ምኽሩ ሰሚዐ  ንገዛይ ከድኩ።

ድሕሪ ሰሙን  መጺኡ ከኣ  “ጽባሕ ክንብገስ ኢና።.” በለኒ። “ሰዓት ክንደይ?” ኢለ ሓተትኩዎ።  ከባቢ ሰዓት ሽድሽተ ናይ ምሸት።” ኢሉኒ። ኣነ ከኣ “ባቃ ሕራይ” በልኩዎ’ሞ፡ ተፋነወኒ። ኣብቲ ዝተባህለ ሰዓት ከኣ ተበገስና። ካብ ማይ ዓይኒ ንኽንወጽእ ብጣዕሚ ሸገርኒ፡ ምክኒያቱ “ሓለዋ ስለዘለዎ፡ ክትጥንቀቒ ኣለኪ።” ስለ ዝበለኒ  ኣዚየ ፈርሕኩ። ግን ከመዘይ ውጻእ የለን  ወጻእና። ምስ  ሐሙሽተ  ስባት፡  ካብ ማይ ዓይኒ ንኣዲሰ ኣበባ ጉዕዞና ፈለምና። ድሕሪ ነዊሕ ጉዕዞ ከኣ አዲስ ኣበባ  ኣቶና። ካብኡ ብምቅጽል ድማ ድሕሪ  ነዊሕ ጉዕዞ  ንሑሞራ ኣቶና ። ኣብ ሑሞራ፡  ኣብ ሐደ ብዓገፋ ዝተሰርሐ ኣጒዶ ዓጸዉና ። “እዚ ከባቢ ሰለያ ኣለዎ ተጠንቀቑ።” ብምባል ከኣ ኣፋራርሑና። ብምቅጽል ድማ፡ ገረዝግሄር  ዝተባህለ መንእሰይ  ወዲ 35 ዓመት ኣቢሉ ዝኸዉን፡ መጺኡ “ገንዘብ ክፍሉ” ብምባል ኣፈራርሕና። ኣብ ኢድና ዝነበረ ብር አራጊፍና ሃብናዮ። ብድሕር’ዚ፡  ሓንቲ  እንዳ  ሻሂ ዝነበራ መንእሰይ [ጐርዞ] ብምምጽእ፡ መግብን  ሻሂን ኣምጽኣትልና፣  ብጽቡቕ  ፍሽክታ ስለ ተቐበለትና  ብጣዕሚ  ድማ ተሓጎስና ። ንኸተምስል ከኣ “ሕጂ  ተከዘ  ክትስግሩ ኢኹም፡ ገንዘብኪ ኣብ ጽቡቕ  ኣቐምጥዮ። ማይ ከይጥልቅየኪ ከኣ ጎማ ገይርኪ  ጠቕልል፣ ክዳውንትኺ ድማ ኣብ’ዚ ይጽናሓልኪ፡ ምስ ሰገርኪ ከስዕበልኪ ኢየ።” በለትኒ። “ሕራይ” ብምባል  ሓሳባታ  ኣይጸላእኩዎን፡ ተቐቢለዮ። “እሞ ኣበይ ከቐምጦ? ብምባል ሕቶ ኣስዓብኩላ።

“እቲ ገንዘብ፡ ኣብ ጎማ ጠቅልልኪ ኣብ ኮስቲሞኺ ከም ሞድየስ ኣእትውዮ።” ብምባል  ሐብሬታ ሃበትኒ። ብጣዕሚ ድማ ተሐጎስኩ። ከምቲ ዝበላትኒ ድማ ገበርኩ። ጒዕዞና ጫፍ ጫፍ ናይ ተከዘ ገይርና ጀመርናዮ ። ክገርመኩም እቲ ድምጺ ማይ ተከዘ ብጣዕሚ ኢዩ ዘፍርሓካ፡  ጨዋሕዋሕ ኢዩ ዝብል ።ከመይ ገይረ ክሰግሮ እየ ብምባል ብጣዕሚ እየ ተጨኒቐ። “20 ጀሪካን ብገመድ ብምእስር “ኩሉኹም ነዘን ጀሪካናት ሓዝወን፡ መስገሪኹም እየን።” ዝብል መምርሒ ሃበና። እዘን ገመድ ጀርካናት እንተ ገድፍኩ እዚ ውሕጅ ሕዝኩም ክከይድ ኢዩ ከይትፍንውዎ አትርርኩም ሐዝዎ ብምባል ሐቤሬታ ሃብና። ኣስዒቡ ከኣ “በሉ ቅድሚ ምሰጋርኩም፡ ገንዘብ ኣለኩም፡  ገንዘብ ኣራጉፉ [ኣረክቡ]።” በለና። “የብልናን” እንተበልናዮም፡ “ኣለኩም” ብምባል አጒባዕባዑልና። ብፍላይ ንዓይ እቲ ኣስጋራይ ኣጣማምታ ኣኽፋኣለይ። “ንስኺ ገንዘብ ኣለኪ።” ብምባል ኣቶኩሩ፡ ዓይኑብምፍጣጥ ኣጉባዕባዓለይ። “የብለይን”  ኢለ መለስኩሉ። “ኣለኪ፡ ውይውይ!  ኣብ ፓንቲኺ [ብታንትኺ] እንድዩ ዘሎ።” በለኒ። ትዝ ከኣ በለኒ። እትኣ ባዓልቲ ሻሂ ተሓባባሪት ምዃና ፈለጥኩ። አዝየ ድማ ሰንበድኩ። ወላ እቶም ብጾተይ ፈጠጥ [ቀው] በሉ! ብጣዕሚ ተገርመኩ።

ኣብ  ኣፍ [ደንደስ] ተከዘ ኢና  ዘለና፡ እንተ ዘይሃብኩዎ፡ ካብ ብጾተይ  ከትርፍኒ እዩ ዝብል  ሓሳብ መጽኡኒ። እንታይ  ይሓይሽ ብምባል ንነብሰይ ሓተትኩዋ። ድሕሪ ቊሪብ ደቓይቕ፡ እቶም ብጾተይ ፈርሖም “እንተ’ለኪ ሃብዮ።” በሉኒ። ንሱ [እቲ ኣስጋራይ] ከኣ “እንተዘይህብክና ንስኺ ትተርፊ ንሳቶም ይስግሩ።” በለኒ። ኣማሪጺ  ኣይነበረንን፡  ኣውጺአ ሃብኩዎ። ኢቶም  ምሳይ ዝነበሩ “ደሓን ኣጀኺ፡ ክንሕግዘኪ  ኢና።” ብምባል ኣታባቡዑኒ። ተስፍ ድማ ገብሪኩ። ሂወት መስናኽል ኢያ ብምባል ንነብሰይ ኣጻናናዕኩዎ፣ እቶም  መንእስያት ብጣዕሚ ብሩኻት እዮም ነይሮም። “ሕጀ  አጀኺ።” ሕጂ ድማ ኣብ ማእከልና ትኾኒ፡ እቲ ገመድ ጽቡቕ ገይርኪ ሓዚ።” ተስፋ ሂቦምኒ ። ኣነ ‘ዉን ተስፋ ገብርኩ። በቲ  ሐደ  ወገን  ድማ ኣማረርኩ። እቶም ኣስገርቲ ንዓና ኣብ ማእከል ብምግባር፡ ንሳቶም ብክልተ ሽነኽ ብምዃን ናብ ሩባ ተከዘ ኣቶና።  ምስኡ ድማ ፍርሒ ተሓዊስዎ፡ ኩሉ ተሓዋውስኒ ኣማሪርኩን ኣውያት ከኣ ኣእወኹ።  ክገርመኩም፡ ኣብ ማእከል ሩባ ተከዘ ከለና ዘይሓስብናዮ ረኸብና። ሓደ ናይ ሰብ ሬሳን ከምኡ ሓደ  ዝሞተ ኣድጊ እንዳ ተጋላበጠ መጸአና። ምስ’ቲ ብርቱዕ ጫዕጫዕ ዝብል ናይ [ወሓዚ] ማይ ድምጺ፡ ኣውያት ደርጓሕኩዎ! ብጣዕሚ ዘይሓስብኩዎ ስለ ዝጋጠመኒ ካብ መጠን ንላዕሊ እየ ሰንቢደ። አብ ማይ ጠሊቐ ብዝዝሒ  ዘቕበብኩ። ዝገረመኒ ግን  ኣምላኽ፡ ኣለኺ ስለ ዝበለኒ፡ እምበር ነታ ገመድ  እንተዝፍንዋ ነይረ፡ ከምቶም ዉሕጅ ሕዝዎም ዘኸደ ሬሳታት ሰብን ኣድግን፡ ዕጫይ  ከም ናቶም ምኾነ  ነይሩ። ግን  ኣምላኽ ረዲኡኒ። ከም ዘይስግር የለን ከኣ ሩባ ተከዘ ተሰግራ። ኣነ ግን ሃለዋተይ ኣጥፊአ፡ ከብደይ ማይ ዘቕበበ። እቶም ብጾተይ ተቐላጥፎም [ከብደይ] ጸቒጦም ነቲ ማይ ኣውጸአምለይ። ትንፋስ ድማ ረኸብኩ። ድሕሪ ሐደ ስዓት ኣቢሊ ከኣ ጒዕዞ ብምቕጻል ናብ ሓምዳይት ትባሃል ንእሽቶይ [ናይ ሱዳን] ዓዲ አቶና።

 

ጒዕዞ ካብ ሱዳን ናብ እስራኤል

ወተሃደራት ሱዳን ከኣ ኣብ ዶብ ረኸቡና’ሞ  ፈቲሾም ሞባይላት ወሰዱልና ። እቲ  ጸገም ደድሕረና ኢዩ ዝኸይድ ክገርመኩም ። ብድሕሪ’ዚ ድማ   ንከሰላ ዝወስዳ መካይን ኣብ ምድላይ ኮነ ዕማምና። “ሓንቲ ፒክ-ኣብ መኪና ረኽብና ብታህሪብ [ብሕቡእ) ክንወስደኩም ግን ክትከፍሉና ኢኩም።” ኣሳጋገርቲ ደቂ-ሰባት ረኸብና። ጒዕዞ ንከሰላ ድማ ፈለምናዮ።  ድሕሪ ነዊሕ ዘይውዳእ ናይ ምድረ- ባዳ ጒዕዞ ከኣ ከሰላ ኣቶና። ኣብ ከሰላ ድማ ኣብ ሐደ ገዛ ዓጸዉ። “ንግብጺ  ንክንወሰደኩም 1400 ዶላር ክትከፈሉ ኣለኩም።” ብምባል ሰረኹም ብክስድኩም አውጽእዋ ኢሎም፣ አዝዮም  አፈሪርሖምና። [ንቤተ-ሰብኩም] “ሓውሉልና በሉዎም” ብምባል አፍራርሑና።  ንወዲ ሐወብይ ደውለ “ገንዘብ ይብሉኒ” ምስ በልኩዎ፡  “መዓስ መጸእኪ ንከሰላ፣ መን ተበገሲ ኢሉኪ፣” ብምባል ኣዚዩ ተቆጥዕለይ።

ደሓን  ግን ኣጆኺ ክሰደልኪ ኢየ።  ኣማረጺ የብለይን።ኩሉ ሰብ ነንቤተሰቡ ሐዉሉልና [ስደዱልና] ብምባል ኩሎም ተሰደደሎም። መሓመድ ኣደም እዩ ዝባሃል እቲ ገንዘብ ዝተቀበለ ሰብ መሐመድ አደም ገንዘብ ድሕሪ ምቕባሉ፡አብ ዝሐጸረ መዓልታት ክንብገስ ኢና”  ብምባል ነቲ ጸዋግ ዝነበረ ገጽ ፍሽክታ ብዝዓሰሎ መገዲማዓለሽ [ይቕሬታ] ያጀመዓ፡ አጆኹም።ክብል ጀመረ።እቶም ዘይከፍልኩም አይትብገሱን ኢኹም።ክብል ኣጠንቀቐ።ንስኹም ኣሕዋትና ኢኹም፡ ንሕና ሱዳናውያን ስለዝሓዝናኩም እምበር፡ ራሻይዳ እንተዝኾኑ፡ ናብ ካልኦት ምሸጥኹም ነይሮም። ኣዋልድኩም ድማ አንስቶም ምገበርወን፡ ገንዘብ ድማ ብዙሕ መኽፈልኹም። ሕጂ ግን  ቀልጥፍኩም  እንተዘይ  ከፍልኩም ናብ ራሽይዳ ክንሸጠኩም ኢና። ብምባል አፈራራሓና።

ብልበይ፡ እዋይ አባግዕ  ተረኽብናስ ክሸጡና፡ ክልውጥና  ኢለ ሐስብኩ። ክገርመኩም አብቲ ገዛ በብጊዚኡ ምስ ተአከብና፡ ከባቢ 17 ሰባት ኢና ኮይና። ኩላትና አብኡ ዝነበርና ብጣዕሚ ኢና ተጨናንቅና። ከምዚ‘ኸ  አሎ ድዩ? ብምብል ንነብሰይ ጸለኤያ። ከቢድ ሻቚሎት ሓደረና። ስደት መሪር  እዩ። ድሕሪ ክልተ ሰሙን  ይኸዉን ከኣ ብዕለት 20 ሓምለ 2010፡ ጒዕዞ ንግብጺ ተበገሰና። እተን  ፕክ-ኣፕ ዝዓይነተን መካይን ብ 180 ኪሎ ሜቴር ፍጥነት ኣብ ሰዓት ብምንባረን በቲ ኲነታት ነብሰኻ ኢኻ ትጽልእ።  ኣዝዩ ከቢድ ኢዮ ነይሩ እቲ ጒዕዞ። አብ’ቲ ጒዕዞ  ኩሉ ሰብ ተምላስ  ንተምላአስ  እዩ ኮይኑ። ኣብ’ቲ ዘዕረፍናዮ ቦታ ማይ ክንስቲ እንተበልና ከኣ፡  እቲ ማይ ላምባ ዝተሐዋሶ ኮይኑ ብኸመይ ይሰተ?  ብጣዕሚ  ኢኻ ትሐዝን።  ምስ’ቲ ጽምኢ ማይ ዝነበረና ሃሪፍና  ክንሰቲ ዝሓሰብና፡ ከመይ ገይርና ክንሰቲ። ግን ከአ አማሪጺ የለን፡ ክትሰትዮ ትግደድ፣  ትገብሮ የብልካን።፣ ዳሓር ከም ዝሰማዕኩዎ ከኣ፡ ንዕስራ ሊትሮ ማይ፡ ሓደ ሊትሮ ላምባ  ከም ዝተሐወሶ  ፈልጠ። ብጣዕሚ እየ  ተገርመ!  ሓሪቐ።  ግን ከኣ ነታ  ካብ  ገዛይ ዝወጻእኩላ መዓልቲ ዘኪረ ብጣዕሚ ኣማርርኩ። “ሰደት  መሪር እዩ እንዳበልኩ እየ ዝኽይድ  ነይረ፣ እንታይ  መርገም  ነይሩኒ እዩ ፣ማስጣ ወልደይ’ዶ ይኸዉን እንዳ በልኩ እየ።”  ዝጒዓዝ ነይረ።

ጒዕዞ  ቀጺሉ። ካብ ከሰላ  ክስብ  ናብ ዶብ ግብጺ ትርከብ፡ ሸላተን ትባሃል ዓዲ  ንአቱ፡ ዓሰርተ መዓልቲ ወሲድልና። ክገርመኩም እዚ ጉዕዞ  እዚ ግን ህወትካ አብ  ኢድካ  ሒዝካያ  ኢኻ  ትጒዓዞ። ኩሉ ሰብ ካብ ጒድጓድ ፍሒርካ ዘውጻካዮ እዩ ዝመስል። ክትረኦም ከለኻ፡ “ወላዲት አይትርአ’ ኢኻ ትብል።  ምስኡ ድማ ፍርሒ ኣሎ፣ ሽፈአቱ ከይረኸቡኻ፡ እንዳተሸቁቑረርካ ኢኻ ትጒዓዝ። ከም ዘይእቶ የለን፡ ድሕሪ ሰለሰተ መዓልቲ ናይ ዕድል ነገር ኮይኑ፡ ሓንቲ ከየጋጠመና ባቡር ተሰቐልና ናብ ካይሮ በጻሕና። እፎይታ ዉን ተሰመዓኒ፡ ብጣዕሚ ድማ ተሓጒሰ። ግን ከኣ  ጒዕዞ ክቅጽል ምዃነይ ይፈልጥ ስለዝነበርኩ ሕልናይ ቅሳነት ኣይነበሮን። ድኻም ከኣ ነይሩኒ። ስለ’ዚ ቊርብ ክዕርፍ ነይሩኒ። ንሓደ ሰሙን አብ ካይሮ ጸኒሐ። ኣብ ካይሮ ዝጽናሕኩላ ካብ ገዛ አይወጸኩን፡ገና ወግዓዊት ስደተኛ አይከንኩን። ጊዜና ቦዳውዊን ኣብ ምንዳይ ኢና ኣሕሊፍናዮ። ንኢስራአኤል ዝወስድኻ በደዊን እዮም። ንዐኦም ንምርካብ ሐደ ሰሙን ወሲድልና  ረክብና ። ብድሕር’ዚ ድማ ጒዕዞ ናብ እስራኤል ተተሓሓዝናዮ። ካብ ካይሮ ኣብ ዝተበገሰናሉ ሓንቲ ቶዮታ ላንድኩሩዘር መጺኣ ጽዒና ወሲደትና። እታ መኪና ሽፍንቲ ኢያ ነይራ። ኣብ ዉሽጢ ኮንካ ንደገ እምበር፣እቲ ኣብ ደገ ዘሎ ናብ ዉሽጢ አይረኤካን እዩ። አብዚ ድማ ኩሉ  ነገር ብጥንቃቐ  ከም ንጉዓዝ መምርሒ ተዋህበና።

እቶም አስገርቲ  ግብጻውያን በደዊን እዮም ነይሮም። ንመትረብ ስዌዝ ንምስጋር ድማ ብጀልባ  ከምንስግር ተሓበረና።  ክንጥንቀቕ ከምዘለና ድማ ኣጠንቀቑና። ብጣዕሚ ድማ  ፍርሒ  ሓደረኒ። አማራጺ ግን  ኣይነበረንን ፣ ናይ ግድን እየ  በኡኡ  ክሓልፍ። ንሳ  ኢያ  እንኮ መስገሪት፣ ባቃ ጸሎት ገይርካ ምብጋስ ጥራሕ ኢዩ። ግን  አይቀሰንኩን፡ ብርቱዕ ፍርሒ ተሰማዓኒ ። ነብሰይ ብፍርሒ ይርበሽ ነይሩ። ካብኡ፡ ጀልባ  ተሰቒልና ጉዕዞ ተጀመረ። እቲ ማይ ብጣዕሚ እዩ ዘፍርሐካ።  ድሕሪ  ነዊሕ ጒዕዞ ካብቲ ዝፈራሕኩዎ አይወጻእኩን። ዘይተጸብኹዎ ጸንሓኒ። ብድሕሪ እቲ  መትረብ ከላሽን ዘዓጠቑ  ኣርባዕተ ሸፋቱ ጸኒሖምና።  ብሐይሊ ከኣ ካብቶም በደዊን  አስገርቲ  ጨውዮምና። ብዙሕ ተነሃሃሮም፡ ተፋጢጦም። ግን ዝገብርዎ አይነበሮምን፣ ምኽንያቱ እቶም በደዊን አስገርትና ከላሸን [ዕጥቂ] አይነበሮምን። እቶም ሸፋቱ ከላሽን ነይርዎም። እቲ ፍጻመ ብጣዕሚ  ኢዩ ኣሰንቢድና።  ብቐጥታ ብብርቱዕ ናህሪ እቶም ሸፋቱ ንሲና ወሲዶምና።  ምድረ-ሰማይ ከኣጸልመተኒ። አብ ሲና “ደውሉ [ናብ መቕርብኩም]”፡ ሓውሉልና [ሰልዲ ስደዱልና በልዎም]።” ብምባል ጅሆ ሓዙና። ሲና ድማ ናቱ ጸገም ነርዎ። ናይ ግድን  10.000 ዶላር ገንዘብ ክትከፋሉ አለኩም ብምባል ብርቱዕ ምጉብዕባዕ ገበሩልና። ብድሕሪ ቊሩብ መዓልታት ድማ ምቕጥቃጥ ኣብ ልዕሌና ጀመሩ። ብርቱዕ አውያትን ጭደራን ኮነ። ካልእ ከማን ብዙሕ ሽግር እሕሊፈ፡ ብጣዕሚ ዘሕዝን እዩ። ቤተ-ሰብ ኩሉ ተናውጸ።  ንባዕለይ ተጨኒቐ ከይኣኽለኒ፡  ንስድራ-ቤተይ አጨቕክዎም።  ብጣዕሚ እዩ ዝስማዓኒ፡ ካብ ሐንጎለይ ዘይሕከኽ በሰላ እዩ ንዓይ። ብድሕር’ዚ ስድራቤት ኣዋጺኦም ከፊሎምለይ።  ካብ እስራኤል  ወዲ ሐወቦይ ከፊልለይ።

ኣነ ኣብ ሲና ዘሕለፍኩዎ መከራ፡ ከምኡ ንጸላኢኻ’ዉን አይትምነየሉን ኢኻ። ብጣዕሚ ኢኻ ትሐዝን። አብ ሂወት ብዙሕ መሰናኽል  አሎ። ክሳብ ሕጂ ካብ እእምሮይ ምህሳስ አብዩኒ ኣሎ። ብድሐሪ’ዚ፡ ገንዘብ ምስ ተሓወለለይ፡  ካብ ሲና ወጸእና፡ ናብ ከባቢ ዶብ እስራኤል አብጽሖም ራሕርሖምና። ካብኡ ናብ መሬት እስራኤል አቶና። እንተኾነ ፓሊስ እስራኤል ሓዙና።

ህይውት ኣብ እስራኤል

ካብኡ ናብ ከተማ ተልአቪቭ  በጻሕና። አብ ከተማ ተልአቪቭ ድማ፡ ናብ ቤት ጽሕፈት UNHCR [ላዕለዋ ኮሚሽነር ስደተኛታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት]  ከይድና ተመዝገብና።  ናይ ሰለስተ ወርሒ ረሲደንስ [መንበሪ ፍቓድ] ድማ ሃቡና። ነናብቤተሰብና ከአ ከድና። አብ እስራኤል  ድማ  ከባቢ ሰለሰተ ወርሒ ዝኸዉን ሓሚመ፡ተደኒሰ። ምኽንያቱ አብ ሲና፡  ተሃስየ ጸኒሐ። ድሕሪ ሕክምና ምክትታል ከኣ ክመሓየሽ ጀሚረ። እስራኤል ድማ ከም’ቲ ዝተጸበኹዎ አይኮነን። ብጣዕሚ ከቢድ እዩ። ድሕር ስለስተ ወርሒ ድማ ወረቀት [መንበሪ] ንምሕዳስ ናቱ ጸገም ነይርዎ። ንግሆ ስዓት 3 ወጋሕታ ሪጋ ምስ ሓዝካ ክሳብ ስዓት 5 ናይ ምሸት ኢኻ ትውዕል። ብጣዕሚ ኢኻ ትሓዝን። ኣዚ ኩሉስ   ናይ ሰለስተ ወርሒ መንበሪ ፍቓድ ንምሕዳስ!

አብ እስራኤል  አብዝነብርኩሉ ግዜ እንታይ  ዘጋጠመኪ ነይሩ? ንዝብል ሕቶ ክትምልስ ከላ ከኣ ክምዚ ትብል።

አብ ሂወት ደአ ብዙሕ። አብ  ኣእምሮይ  ዘይሃስስ  በሰላ ኣለኒ። ሐደ ግዜ ሐሚመ  ንሕክምና አብ ዝከድኩሉ፡ ሐደ ዶክተር አሎ ዓቢ ኪሊኒክ ዘለዎ፣ ንፉዕ ዶክተር ኢዩ ዝባሃል። ኣብቲ ኪሊኒክ ኣብ ዝኸድኩሉ “ረኽሲ ናይ ማዓናጡ ኣለኪ።” ብምባል መድሃኒት ኣዚዙለይ። በቲ ዝኣዘዘለይ መሰረት ንሽውዓተ መዓልቲ  መርፍእ ተወግአ። ምስ ተወጋእኩዎ ኣይሐሸንን። ድሕሪ ሰሙን ይኸዉን  አካላተይ  ረሽሽ ይብለኒ፡ ጽቡቅ አይስምዓንን ።ዳሓር ናብ ካልእ ዶክተር ብምኻድ መርመራ  እንተገበርኩ፡ “ረኽሲ መዓናጡ የብልክን፡ ብዙሕ ማይ ዘይምስታይ ኢዩ ሕማምኪ፡ ማይ ብብዝሒ ክትሰትዪ ኣለኪ።” በለኒ። ነዚ ሐበሬታ ሕዘ  ንገዛይ ተመለስኩ። ማይ ብብዝሕ ክስቲ ጀመርኩ፡ መግቢ ‘ዉን  ተኻታቲለ ክምገብ ጀመርኩ። ብድሕር’ዚ ከኣ አካላተይ ለውጥ  ክገብር ጀመረ። ድሕሪ ሽድሽተ ወርሒ ኣቢሉ ይኸዉን ከኣ ኣብ ናይ እስራአኤል ቲቪ [ተለቪዥን] አብ News [ዜና] ሓንቲ ሐብሬታ ሰማዕኩ። ግን ከአ  ብናቶም [ዕብራይስቲ] ቋንቋ ብምንባሩ ብዙሕ ኣይተረዳእንን። ግን ናይ’ቲ መጀመርያ ዝኸድኩዎ ዶክቶር ስእሊ ኣብ ተለቨጂን ርኣክዎ። ገበን  ስለ ዝገበረ ድማ ፓሊስ ሕዞሞ ክኸዱ ርኤዮም። በዚ ፍጻመ’ዚ ከኣ አይቀሰንኩን። “ክሐትት አለኒ” ብምባል ንሓደ ኤርትራዊ  ኣብ እስራአኤል ብዙሕ ዝገበረ ሐተትኩዎ። “እቲ ዶክቶር ፓሊስ ሕዞምዎ ኣብ ቲቪ ረኤዮ። እንታይ እዩ ኮይኑ?” ኢለ ሓተኩዎ። “እዋይ ክረግም፡  ን17 ኤርትራውያን ናይ መምከኒ መርፋእ [መድሃኒት]  ወግእወን።” ብምባል መለሰለይ።  ዘይተጸበኹዎ ብምዃኑ፡ ብጣዕሚ እየ ሰንቢደ፡ ብጣዕሚ ‘ዉን ፈራሕኩ። መርመራ እንተገበርኩ ከኣ ዶክቶር ከምዘይ ወልድ  ሐበረኒ። ተስፋ ቆረጽኩ፡ ግን ዝግበር የለን። ብድሕር’ዚ ኣብ እስራአኤል ሓዳር ፈቲነ ነይረ፡ ግን ክወልድ አይካልኩን። እንተኾነ ኣምላኽ እንተፈቕድዎ ይወልድ እኸዉን፣ ኣምላኽ እፈልጥ።

 

ጒዕዞ ካብ ኢስራኤል ናብ ሩዋንዳ

ካብ ኢስራአኤል ብግዝያዊ ናይ ጒዕዞ ሰነድን [ለሰ-ፓሰ]፡ ማለት ጻዕዳ ወረቐትን ሰለሰተ ሽሕን ሓሙሽተ ሚእትን (3500 ዶላር ኣመሪካ) ገንዘብን ሂቦም ብነፋሪት ንሩዋንዳ ኣግዓዙና። እቲ ጸዕዳ ወረቀት፡ ናኡ ጉዕዞ ሰነድ ከኣ ኣብ ኤርፓርት ሩዋንዳ  [ማዕርፎ ነፈርቲ ኪጋሊ] አግድፎምኒ። ካብ  ሩዋንዳ [ኪጋሊ] ኤርፓርት [ማዕርፎ ነፈርቲ] ብሐንቲ ላንድ ኲሩዘር መኪና ጽዒኖኖም ናብ ሓደ ሆተል ወሰዶምና። ኣብ’ቲ ሆተል ጽቡቕ መግብን መደቀስን ኣዳልዮምልና። ከምኡ ከኣ  ጽብቅ አቃባብላ ገሮምልና።  ንሰለስተ መዓልቲ ከኣ ኣብቲ ሆተል ኣዕረፍና። ድሕሪ ሰለስተ መዓልቲ ብንእሽቶይ መኪና ንኡጋንዳ ጒዕዞ ቀጸልና። ድሕሪ ናይ ዓሰርተ ናይ ሰዓታት ጒዕዞ ከኣ ንኡጋንዳ  አቶና። እቲ ጒዕዞ በመንግስቲ ርዋንዳ ዝተሰርዐ እምበር ንሕና ንፈልጦ ነገር ኣይነበረናን። ኣብ ኡጋንዳ  [ካምፓላ] ኣብ ሆተል ኣዕረፉና። ብድሕር’ዚ ካብ ርዋንዳ ናብ ኡጋንዳ መጒዓዝን ናይ’ቲ ኣብ ካምፓላ ዘዕረፍናሉ ሆተልን ኣኽፈሉና። ብድሕር’ዚ እቶም ዘምጽኡና ሰባት “ካብ’ዚ ንድሓር፡ ንሕና ወዲእና ኢና፣ ከም ምርጫኹም ክትነብሩ ትኽእሉ ኢኹም። ኣብ’ዚ ሆተል ክንነብር ንኽእል ኢና እንተ ኢልኩም፡ ክትነብሩ ትኽእሉ እኹም። እንተ ዘይኮይኑ ግን ገዛ ተኻርኹም ትነብሩ ትኽእሉ ኢኹም። እቲ ዝሐሸ ግን ገዛ ተኻረዩ።  ኣብ ኡጋንዳ ንምንባር ከኣ አሳይለም [ዕቚባ ምሕታት] ኣገዳሲ እዩ።” ዝብል ምኽሪ ሃቡና።

ኣብቲ ከባቢ ዝነበርናዮ ሆተል ንጠለብ ሐተቲ ዕቚባ ዝሰምዕ ክፍሊ ፖሊስ ስለ ዝነበረ፡ ኣብኡ ብምኻድ ተመዝገብና። ዕቚባ  ንክዋሃብና  ድማ ሓተትና።  ብዝሐተትናዮ መሰረት ድማ ናብ ንጉዳይ ስደተኛታት ዝካታተል  ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር [ኦፒኤም- OPM] ኣሕለፉና።  ኦፒኤም ድማ ድሕሪ ክልተ ሰሙን ኣብ ሰሰለሰተ ወርሒ ትሕደስ አሳይለም [ናይ ዕቑባ ሓተቲ ዳብዳቤ] ሂቦም አፋኒዮምና። ኣብ ሰሰለስተ ወርሒ [ናይ ሓተቲ ዕቚባ ዳብዳቤ] እንዳ ኣሓደስኩ ድማ ይነብር አለኹ ። ክሳብ ሕጂ ወግዓዊት ስደተኛ አይኮንኩን። ገዛ ተኻርየ ድማ ሂወተይ ይመርሕ አለኹ ።

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s