እታ 243 ሰባት ሒዛ ዝተሰወረት ጃልባ

ኣብ ክረምቲ 2014 ሓንቲ 243 ስደተኛታት ዝሓዘት ጃልባ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ጥሒላ። ክሳብ ለይቲ ሎሚ ካብቶም ተሳፈርቲ ሓደ ሰብ’ውን ብህይወቱ ወይ ሬሳኡ ኣይተረኽበን። እታ ጃልባ ኣበየናይ ክፋል’ቲ ባሕሪ ኸምዝጠሓለት ኣይተፈልጠን። በዚ መኽንያት ‘ጃልባ ምትሃት’ ዝብል ስም ተዋሂብዋ።

መዓሾ ተስፋማርያም ነቲ ርክባት፡ መግብን ማይን ከምኡውን ናብቶም ዝዓበዩ ኣሳገርቲ ዝግበር ክፍሊታት ባዕሉ የሳልጦ ኔሩ። ካልኦት ሰለስተ ሰባትውን ነታ ጃልባ ኽመልኣ ሓጊዞሞ። ናይ ሱዳን ፓስፖርት ዘለዎ ኤርትራዊ ጀማል ኣ-ስዑዲ፡ ከምኡውን ኢብራሂምን ጃብርን ዝተባህሉ ክልተ ሱዳናውያን እዮም። ኢብራሂም፡ ነቲ ጉዕዞ ምስላጥን ምስ ስድራቤት ተሳፈርቲ ምርኻብን እዩ ሓላፍነቱ ኔሩ። መዓሾ እታ ጃልባ ካብ ገማግም ኹምስ ናይ ሊብያ ክትብገስ ከምዝነበራ፡ ክትፋኖ ኸላ ግን ከምዘይርኣያ ይገልጽ። እቲ ነቲ ተዅላ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዝነበረ ጉጅለ ዘካይዶ ዝነበረ፡ ነቶም ኣብታ ጃልባ ዝተሳፈሩ ስደተኛታት ዝኣከበ ጀማል ኣ-ስዑዲ ክሳብ ሎሚ ብሰላም ኣብ ሊብያ እናተቐመጠ ዝመሰሎ ይገብር ኣሎ።

ክንድዚ ዝኣኽሉ ሰባት ዝጸዓነት መርከብ ብዘይምልከት ክጥጠፍእ ኣዝዩ ዘይልሙድ ነገር እዩ። ኣብ ጥቅምቲ 2013 ኣብ ጥቓ ላምፐዱሳ፡ ኢጣልያ 360 ሰባት ሞይቶም፡ 155 ጥራይ ክድሕኑ ኸለዉ፡ እቲ ባሕሪ ብዘንሳፍፉ ሬሳታት መሊኡ ኔሩ። እንተዀነ ካብዞም 243 ሰባት ክሳዕ ሎሚ ዝዀነ ይኹን ተስፋ ዝህብ ምልክት ኣይተረኽበን።

ቤተሰብ ብዙሓት ካብቶም ምስታ ጃልባ ብዘይኣሰር ዝጠፍኡ መዓሾ ተስፋማርያም በቶም ስደተኛታት ተኸፊሉ ምዃኑ እዮም ዝገልጹ። መዓሾ ካብቲ እታ ጃልባ ዝጠፍኣትሉ ግዜ ድሕሪ ሒደት ኣዋርሕ ኣብ ኢጣልያ ተታሒዙ ኣብ ፍርዲ ቐሪቡ፡ ድሮ ፍርቂ ናይቲ ዝተፈርደሉ 4 ዓመት ወዲኡ ኣሎ።

መዓሾ ተስፋማርያም ነቲ ቀንዲ ኣወሃሃዲ ኸምዝነበረ ዝቐርበሉ ኽሲ ይነጽጎ’ዩ። ብመግለጺኡ እቶም ስደተኛታት ቆመና ሓዉ ንመዓሾ ዝዀነ ወዲ 22 ዓመት ዝነበረ ሓዉ መድሃኔ ዝርከቦም ካብ ሱዳንን ካብ ሊብያን ዝተኣኻኸቡ መብዛህትኦም መዓሾ ዝፈልጦም ሰባት እዮም ኔሮም። ኢብራሂም ትግርኛ ስለዘይዛረብ ኣብ መንጎ እቶም ስደተኛታትን ስድራቤቶምን ኣራካቢ ክኸውን ኢብራሂም ተሌፎን ከምዝሃቦ እዩ ዝገልጽ። ገንዘብ ዝኸለፈሎ ሰብ ከምዘየሎን ኣሳላጢ ናይቲ ሃደገና ጕዕዞ ኸምዘይነበረን ይገልጽ። ኢብራሂም ንሓው መዓሾ ብነጻ ባሕሪ ኸስግሮ፡ መዓሾ ዓረብን ትግርኛን ስለዝዛረብ ኣብ መንጎ ተሳፈርትን ስድራቤቶምን ብተሌፎን ሰባት ከራኽብ ከም ስራሕ ከምዝተዋህቦ ይገልጽ።

ኤሪክ ሪዲ ዝተባህለ ጋዜጠኛ ነቲ ዘይባህርያዊ ምስዋር 243 ሰባትን ጃልባኦምን ካብቲ እቲ ወረ ዝተሰምዓሉ እዋን ኣትሒዙ ተኸታቲልዎ። ኣብ መወዳእታ ናይ ሓለፈ ዓመት፡ ንመዓሾ ተስፋማርያም ብኣካል ረኺቡ ኣዘራሪብዎ። ካብቲ ዝርርብ ዝተረድኦ ነገራት ኣብታ ነታ ጃልባ ንምድላይ ተባሂላ ዝተዳለወት ወብሳይት (https://medium.com/ghostboat/i-was-helping-those-people-i-was-helping-myself-1bf44a76cadb#.cz1c03eu5) ኣስፊርዎ። እዚ ዝስዕብ ጽማቝ ትርጉም ናይቲ ጽሑፍ እዩ።

እንተኸፍአ መዓሾ ንሓጺር ግዜ ኣብ ሓደ ስርሒት ምስግጋር ሰባት ከም ተለኣኣኺ ኰይኑ ዝሰርሐ፡ ከምቲ ዝብሃሎ እንተዀይኑ ኸኣ ተሸጊሩ ነብሱ ንምድሓን ዝመሰሎ ዝገበረ ስደተኛ እዩ። ኣብ ሕቡእ ምስግጋር ስደተኛታት መን መን ምዃኑን እንታይ ከምዝገብርን ልክዕ ከምቲ ኻብኡ ዝርከብ ሓበሬታ ሃሳስን ንምርድኡ ዘሸግርን እዩ። ዝነበሮ ተራ ብዘየገድስ፡ መዓሾ ተኸሲሱ ከም ገበነኛ ተፈሪዱ፡ መቕጻዕቱ ይቕበል ኣሎ።

ገለ ካብቶም ምስታ ጃልባ ቤተሰቦም ዝጠፍእዎም ሰባት መዓሾ ካብ ማእሰርቲ ከምዝወጸን፡ ኣብ ናይ ገዛ ማሕዩር ከምዘሎን ምስሓበርክዎም ተቘጢዖም። ነቲ ዝወረዶም ጓሂ ዝቕጽዓሉ ሰብ ክህሉ ደልዮም፡ መዓሾ ብቐሊሉ ዝልቀቕ ዘሎ ዀይኑ ተሰሚዕዎም። ኩላቶም ግና እቲ ቐንዲ ነገር ብዛዕባ ምስዋር እታ ጃልባ እንታይ ክነግረና ኸምዝኽእል ምዃኑ ተሰማሚዖም።

ከምቲ መዓሾ ዝብሎ እቲ ሰባት ዝነበርዎ መኻዚኖ ነዊሕ ዝጐድኑ፡ ትሑት ናሕሲ ዘለዎ ብስሚንቶ ዝተሰርሐ ካብ ትሪፖሊ ውጽእ ኢልካ ኣብ እትርከብ ታጁራ ዝተባህለት ገጠር ዝተሰርሐ እዩ። ኣብ ውሽጢ ዄንካ ኣብ ትቓ ናሕሲ ዝርከባ ጸበብቲ ኸፋታት ጥራይ እየን ናይቲ ገዛ መሳዅቲ። ቀቅድሚ እታ ጃልባ ምትሃት ምብጋሳ ኣብ ዝነበረ ግዜ እቲ መኻዚኖ ኣብቲ መሬት ብዝድቅሱ ኢብራሂም ዘምጽኦም ልዕሊ 150 ክብገሱ ተራኦም ዝጽበዩ ሰባት መሊኦሞ ኔሮም። ዓርቢ ምሸት 27 ሰነ 2014፡ ጀማልን ጃብርን ዝተባህሉ ኣስገርቲ ናብቲ ቦታ ተወሰኽቲ ሰባት ኣምጺኦም። እታ ጃልባ በቶም ሰለስተ ኣስገርቲ ዘመጽእዎም ሰባት መሊኣ። ንሰለስቲኦም ዝእዝዞም ካልእ ሰብ እዩ ኔሩ። ነተን መካይን፡ ነቲ መኻዚኖ፡ ነተን ጃላቡ፡ ንኹሉ ዝውንኖ ሓጅ ናስር ዝብሃል ካልእ ሰብኣይ እዩ። እቶም ስደተኛታት ክብገሱ ከለዉ ግን ሓጅ ናስር ኣብኡ ኣይነበረን።

መን ከም ዝኸፈለን ዘይከፈለን ንምፍላይ ኣስማት ናይቶም 243 ቆልዑት፡ ኣንስቲ፡ ነብሰጾራት ከምኡውን ሰብኡት ምስተመዝገበ፡ ናይ ትራክተር ተሳሓቢት ኣብ ኣፍደገ ናይቲ ገዛ ደው ኢላ። ብምሉኦም እቶም 243 ሰባት ኣብታ ተሳሓቢት ምእንቲ ክጽዓኑ ተቻፋሊቖም ክጽዓኑ ተገዲዶም። መዓሾ እታ ትራክተር ስሒባቶም ክትከይድ ምስረኣየ ድሕሪኡ ዝረኣዮ ነገር የለን። ካብቲ መኻዚኖ ክወጽእ ስለዘይከኣለ፡ ኢብራሂም ጥራይ እዩ ናብቲ ገምገም ባሕሪ ኣሰንይዎም። መዓሾ፡ እቲ ዝተበገሱሉ ካብ ታጁራ ናብ ምብራቕ 100 ኪሎሜተር ርሒቑ ዝርከብ ኹምስ ተባህሊ ዝፍለጥ ገምገም ባሕሪ ክኸውን ከምዝኽእል ይገልጽ። መዓሾ ድሕሪ ሒደት ኣዋርሕ ካብቲ ገምገም’ቲ እዩ ተበጊሱ።

ኣብ ናይ ሳተላይት ስእልታት ነቲ ገማግም ክንድህስሶ ኸለና፡ ኹምስ ካብቲ ንደልየሉ ዝነበርና ቦታ ቁሩብ እዩ ዝፍለ ኔሩ። ገለ ነገር ዘይረኸብናሉ መኽንያት ክኸውንውን ይኽእል እዩ። እንተዀነ፡ መዓሾ እታ ጃልባ ካብቲ ንሱ ዝተበገሰሉ ቦታ ተበጊሳ ክትከውን ከምትኽእል ምሉእ ብምሉእ ርግጸኛ ኣይኰነን። እቶም ስደተኛታት ናብታ ጃልባ ኸምዝተሳፈሩውን ርግጸኛ’ዶ ይኸውን፧ ንሱ ርግጸኛ ኸምዘይኰነ እዩ ዝገልጽ።

“ብዛዕባ’ዚ እፈልጥ’የ ኽብለካ ኣይክእልን’የ። ኢብራሂም ግን ይፈልጥ’ዩ። ዝፈልጦ ሓበሬታ እዚ’ዩ። ኢብራሂም እታ ጃልባ ንግሆ ሰዓት ሰለስተ ኸምዝተበገሰት ሓቢሩኒ።”

ኢብራሂም ኣብተን ዝሰዓባ መዓልታት ንስድራቤት ተሳፈርትን ንመዓሾን ብዙሕ ነገራት ኢልዎም’ዩ፡ ድሕሪኡ ግን ጠቕላላ ርክብ ኣቋሪጹ።

ፈለማ እታ ጃልባ ብሰላም ከምዝኣተወት ይገልጽ ኔሩ። ጸኒሑ ኣብታ ጃልባ ሓሽሽ ስለዝነበረ ብሰንኩ ፖሊስ ከምዝኣሰርዎም፡ በቲ መኽንያት ምዃኖም ንቤተሰቦም ደሃይ ዘይገበሩሎም ገሊጹ። ነቲ ሓሶታት መመሊሱ ወሲኹሉ። ዘዝበሎ ወረ ዀይኑ ይተርፍ ኔሩ። ኣብ ቱኒዝያ ኔሮም ክይኰኑ፡ ምናልባት ኣብ ማልታ ወይ ኣብ ግብጺ ኸይህልዉ፡ ምናልባትውን ባራዩ ክዀኑ ተሸይጦም ከይኰኑ ዝብ ዕላላት ቀጺሉ።

መዓሾ ነዚ ኹሉ ኽገልጸለይ ከሎ፡ እዚ ወረታት’ዚ ነቲ ዛንታ ፈለማ 2015 ክሰምዖ ኸለኹ ዝሰማዕክዎ፡ ነቲ ምስጢር ንምርካብ ዝተኸተልክዎ ዘረባታት ከምዝነበረ ዘኪረ። ናብታ ምስጢር ዝቐረበ ኽነሱ፡ እቶም ስደተኛታት ክብገሱ ከለዉ ምሳታቶም ዝነበሩ ኽነሱ፡ መዓሾ ኻባናን ካብ ኩሉ ኻልእ ነቲ ምስጢር ክፈትሕ ዝተጋደለን ንላዕሊ ዝፈልጦ የብሉን። ብርግጽ እንታይ ከምዘጋጠመ ዝፈልጦ የብሉን፡ እቲ ተወሳኺ ዝበሃል ዝፈልጦ ሓበሬታውን ኣብ ዘብጽሓና የብሉን።

ገለ ቤተሰብ ናይቶም ዝተሰወሩ ስደተኛታት መዓሾ ዝሕሱ ዘሎ ከምዝመሰሎም፡ ዝፈልጦ ነገራት ይሓብእ ከምዘሎ እዮም ዝገልጹ። ርግጸኛ ክኸውን ስለዘይከኣልኩ፡ ንጽባሒቱ ክሓቶ ተመሊሰዮ።

ንገለ እቶም ሕቶታት ብዝተፈላለየ መገዲ እናቕረብኩ ኣትሪረሉ። ዝፈልጦ ነገር እንተኔርዎ ዀይኑ ዝነግረኒ ኣይመስልን እዩ። እንዀነ ከምዚ ዝኣመሰለ ሓበሬታ ካብ ምሕባእ ክኸስቦ ዝኽእል ርኡይ ነገር የለን። መልስታት ዘይምህላዉ ብሓቂ ከምዘሰክፎን፡ የቘጥዖ ምዃኑን እዩ ዝርአ ኔሩ። ንዕኡ ብውልቂ ዘገድሶ ነገር እዩ። ወዲ ሓወቡኡ ኣብታ ጃልባ ኔሩ እዩ። ከም ኩሎም ቤተሰቡ እንታይ ከምዘጋጠመ ኽፈልጥ ይደሊ እዩ።

“እታ መዓልቲ ኣይርስዓን’የ፥ 28 ሰነ 2014፡ እቶም ሰባት ክርስዖም ኣይክእልን’የ፡” ኢሉኒ መዓሾ ስምዒቱ እናሰዓሮ። “ስድራቤትና ብዘይሓበሬታ ክሃጥሙ ኣይክእሉን እዮም። ከምዚ ኢልና ኽንድቅስ ኣይንኽእልን ኢና። እንታይ ከምዘጋጠሞም ከይፈለጥና ኽንድቅስ ኣይንኽእልን ኢና። እንተወሓደ ሬሳ ሰብና ኽንርኢ ኣለና። እንተወሓደ እታ ጃልባ ጥሒላ ከምዝዀነት ዘረጋግጽ ምልክት ክንረክብ ኣለና። ሬሳታት ስለዘይተረኽበ ዝዀነ ነገር ክኸውን ይኽእል እዩ። ከምዚ ዓይነት ብዘይምልክት፡ ዝዀነ ነገር ከይገደፈት ዝጠፍአት ጃልባ እዚኣ ናይ ፈለማ’ያ።”

መርመራይ ካብ ዝጅምር ካብ ስድራቤት እቶም ዝተሰወሩ ተማሳሳሊ ዘረባ’የ ዝሰምዕ ኔረ። ንመዓሾ ነቲ ዝበለኒ ዛንታ ኸመይ ኢለ ኽኣምኖ ከምዝኽእል ሓቲተዮ፡ ስም ወዲ ሓወቡኡ ነጊሩኒ። እቲ ሽም ኣብቲ ዝርዝር ኣሎ።

ነቲ ምስጢር ክንዲ ዝፈትሓለይ፡ እቲ ዝርርብ ነቲ ሕቶ መሊሱ ሸናኺሩለይ። ነቲ መኻዚኖ፡ ነቶም ጉጅለ ኣስገርቲ፡ ሓደስቲ ኣስማት ዝኣመሰለ ተወሳኺ ሓበሬታ ኣለና፡ እንተዀነ ግን ነቲ ዛንታ ዝምልከት ተወሳኺ ምጥርጣርውን ኣለና። ክሳዕ ሕጂ ኸኣ ነቲ ዝዓበየ ሕቶ ዝኸውን መልሲ ኣይረኸብናን–እንታይ እዩ ኣጋጢምዎም፧

ሕቶታተይ ክውድእ ክቐርብ ከለኹ፡ መዓሾ ዝተሓለሎ ይመስል ኔሩ። ጠበቓኡ ኣብ ፍርቂ ዝርርብና ካልእ ስርሑ ኽገብር ከይዱ ስለዝዀነ፡ መዓሾ በይኑ’ዩ ኣብቲ ተዓጻፊ ዓራቱ ዀፍ ኢሉ ዘሎ።

ኢንተርነት ክጥቀም ኣይፍቀዶን እዩ፡ ተሌፎን ክቕበል እንተዀይኑ ካብ ቤተሰቡ ጥራይ ክኸውን ኣለዎ። ግዚኡ ኣብ ምንታይ ከምዘውዕሎ ሓቲተዮ።

“ክሓስብ እየ ዘሕልፎ ግዜይ፡ ብዛዕባ ዝዀነ ነገር፡” ይብለኒ። “ብዛዕባ ዝኸሰርክዎ ህይወተይ። ብዛዕባ ስድራይ እሓስብ። ክርእዮም ድየ ኣይክርእዮምን ኣይፈልጥን’የ። ዝዀነ ነገር ናይ ምግባር ዓቕመይ ጠፊኡ እዩ። ኣእምሮይ ተሃስዩ እዩ።” ኣዒንቱ ንብዓት መሊኡ እዩ።

ብዙሓት ቤተሰብ ናይቶም ዝተሰወሩ ነቲ መዓሾ ዝብሎ ኣይኣምንዎን እዮም። ዝያዳ መቕጻዕቲ ኽወሃቦ እዮም ዝደልዩ። ንዘረብኡ ኣይኣምንዎን እዮም፡ ነብሱ ኸድሕን ነቲ ሓቂ ይሓብኦ ኣሎ እዮም ዝብሉ።

እንታይ ክሓስብ ከምዘለኒ ኣይፈልጥን እየ። ብዛዕባ ገለ ዝበሎ ነገራት ምጥርጣር’ኳ እንተለኒ፡ ኣሰካፊ ሓቂ ሓቢኡ ክኸውን ከምዝኽእል ዝእንፍት ዝዀነ ነገር የብሉን። እንተዀነ፡ ንነብሱ ክከላኸለላ ዝደልን ውሽጡ ዝተሰብረን እዩ ዝመስል።

ምስ መዓሾ ተዛሪበ ሓድሽ ኣንፈት ዝህብ ነገር ዘይምርካበይ ኣየሐጐሰንን። ንኽንድዚ ዝኣክል ነዚ ዛንታ ስዒበዮ ምስ ምጽናሐይ ግን ዘይጽበዮ ነገር ኣይኰነን። ንመዓሾ ኽዛረቦ ዕድል ምስረኸብኩ፡ ናብ ሓደ ፍታሕ ክመርሓና ስለዝኽእል ቀልጢፈ ኽገብሮ ኔሩኒ። ክንዛረብ ከለና ግን ሓድሽ መልሲ ናይ ምርካብ ተስፋይ ትሑት እዩ ኔሩ።

ንስድራቤት እቶም ዝተሰወሩ ግን ምንጪ ሓድሽ ተስፋ እዩ ኔሩ።

“ክረኽቦ’የ ምስበልካ፡ ሓድሽ ነገራት ንሰምዕ ንኸውን ወይ ውን ናብ ሓድሽ ምዕራፍ ይወስደና ይከውን ኢለ ኔረ፥” ኢሉ ጽሒፉለይ ያፌት ኤልያስ፡ እቲ ፈለማ ናብቲ ዛንታ ዘእተወኒ ሰብ እዩ። “ካልእ እንታይ ክንገብር ከምንኽእል ኣይፈልጥን እየ፡” ኢሉኒ።

ኣነ’ውን ኣይፈልጥን እየ። እንተዀነ ግን ምስቲ ካብ ፈለማ ኣብ ማእከል እዚ ዛንታ ዝነበረ ሕቶ ኽቃለስ ኔሩኒ። ከመይ ኢልካ እተፍቅሮም ሞይቶም ድዮም ኣለዉ ኸይፈለጥካ ኽትነብር ትኽእል፧ ፈጺምና ብሕጂውን መልሲ ዘይንረክብ እንተዀንና’ኸ፧ ምሉእ ክረምቲ ምስዚ ሕቶ’ዚ ኽቃለስ እየ ኣሕሊፈዮ፡ ስለዚ’የ ኸኣ ናብቲ ኣብ ምፍላም እቲ ዛንታ ዝነበረ ሰብ ክከይድ ዝወሰንኩ።

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s