“በንዚን ዝተሓወሶ ማይ ኢዮም ዘስቲዩና ነይሮም”

በየናይ ከምዝጅምሮ ኣይፈልጥን እየ” ይብል ያሬድ ዛንታኡ ክጅምር ከሎ። ከም ኩሉ ኤርትራዊ ስደተኛ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ሱዳን ክነብር ድሕሪ ምጽናሕ፣ ድሕሪ ብዙሕ ዓመታትን ክልተ ሰለስተ ሕጋዊ መንገዲ ምፍሻላልን፣ እታ እንኮ ኣማራጺ ዝነበረቶ ብመንገዲ ሳሃራን ማእከላይ ባሕርን ጥራይ ኔራ። ምስ ሓደ መሳርሕቱ ዕላል ናይ ሊብያ ምስ ጀመሩ፣ እቲ ካልኣዩ ኣብ ትርፊ ግዚኡ ሰምሳሪ ኮይኑ ከም ዝሰርሕ የዕሊልዎ። ኣስዕብ ኣቢሉ ከኣ ዋጋ ከምዝቕንሰሉ ኣተንብሃሉ። ያሬድ ከኣ፣ “ክሓስበሉ እየ አምበር ከምዚ ኢልካስ ኣይሕለፍን እዩ” ኢልዎ ተፈላልዮም። ኣይደንጎየን ድሕሪ ሒደት መዓልታት ድሉው ምዃኑ ነገሮ። እቲ ሰምሳሪ ከኣ ድሕሪ ሰሙን  ኣበገሶ። ያሬድ ዛንትኡ ይቕጽል…

ካብ ካርቱም ክንውጽእ ከለና ከባቢ 80 ሰባት ኣብ ሓንቲ ሎሪ ኢና ተጻዒና ኔርና። ንክልተ መዓልታት ምስተጓዓዝና ሊብያውያን ኣስገርቲ ተረኪቦሙና። ኣብ ክልተ ቶዮታ ዝዓይነተን መካይን ኣረርበዓ ሰባት ጸፋጺፎም ንሸውዓተ መዓልታት ተጓዒዝና። መግብን ማይን ኣይነበረናን፣ ነቲ ዝነበረና መግቢውን ኣብ ሓደ ኣኻውሕ ዝበዝሖ ቦታ ምስ የዕረፉና ወሲዶሞ። ኣብዚ ቦታ እቶም ኣንስቲ ዘለኩም ምስ ኣንስትኹም ተፈለዩ ኢሎምና። ንሕና ከኣ ካብ ዓመጽ ክነድሕነን ሓሓንቲ ሒዝና ተፈሊይና። ነፍሲ ወከፍ ሰዓት እንዳ ተመላለሱ ከኣ ምስአን ደቂስና እንተ ኾይና ከረጋግጹ ይመጹ ኔሮም። ንጽባሒቱ ምሉእ መዓልቲ ብዘይ መግብን ብዘይማይን ዊዒልና፣ ክዓርብ ከሎ ግና በንዚን ዝተሓወሶ ማይ ሂቦምና። እዚ በንዚን ዝተሓወሶ ማይ ምስሰተና ተመላስ ጌርልና፣ ጽርውርው ከኣ ኢልና።

ኣብዚ ቦታ ከለና ህቦብላ ሑጻን ንፋስን ጀሚሩ፣ ንኣርባዕተ መዓልታት ድማ ጸኒሕና። ኣብ ልዕሊ እዚ ከኣ ነተን የሕዋትና ካብ ዓመጽ ስለ ዘድሓናየን ተተመላሊሶም ክቕጥቅጡና ጀሚሮም። ካባና ከባቢ 10 ዝኾኑ ብዕድመ ነኣሽቱ ኣዋልድን ኣወዳትን ኣብ ሃለፍታ ኣትዮም። ማይ ስለዘይነበረ ሽንትኻ ነታ ዝኸፍአት ግዜ ኢኻ ተቐምጦ። ነዚ ምስ ረኣዩ ሓንቲ ታኒካ ፉል መደመስን ሓሓንቲ ባንን ንሸሞንተ ሰባት ሂቦምና፣ በንዚን ዝተሓወሶ ማይውን ምስኡ ሂቦምና። ምሸት ምስ ኮነ ብሓሽሽ ሰኺሮም መጺኦም፣ ይዒንቶም በርበረ መሲሉ ክቕጥቅጡና ሓዲሮም። ሓደ ካብቶም ሊብያውያን ኣስገርቲ ንሓንቲ ነብሰ ጾር ምሳና ዝነበረት ኣብ ከብዳ ቀሊዕዋ። ሓንቲ ከምዘይኮነትን ብሰላም ከምዝሓረሰትን ሰሚዔ ኔረ። ካብዚ ቀጺሎም ናብ ካልእ ዓሚዩቕ ቦታ እዮም ወሲዶምና።

እቲ ክሳብ 700 ሜትሮ ቁመት ብዘለዎም ኩምራ ሑጻታት ዝተኸበ እዩ። ነተን መካይን ነዳዲ ምልኣየን ተባሂለ። እቲ ስራሕ ከቢድ እኳ እንተዘይኮነ ምስቲ ዝነበረኒ ድኻም ጥሜት ግን ብጣዕሚ ከቢዱኒ። ምስ ወዳእኩ፣ በንዚን ዘይተሓወሶ ማይ ሂቦሙኒ። ምስ ሰተኹ ንሓደ ካብቶም መሳግርትና ኣወዳት ክሰቲ ሂበዮ፣ ንምንታይ ሂብካዮ ኢሎም ሓሪቖም።  ኣውዲቖም ድማ ተሳሂሎምኒ። ኣጻብዐተይ ብበትሪ ቀርሲሞመን። ወልሓንቲ ቃንዛ እዩ ዘይተሰመዓኒ፣ ስቓይ ናይቲ ባዕለይ ዝኣተኽዎ ምርጫ ገዲዱኒ ስለዝነበረ ኣብ ውሽጠይ ሽዑ እንተ ዝቐትሉኒ እየ ዝሓስብ ኔረ።

ኣብ ታሽዓይ መዓልትና ካብዚ ቦታ ክንወጽእ ከለና መኪና ተሽኺላትና። ካብቲ ሑጻ ንምውጻእ ወሪድና ክንደፍኣ ጀሚርና። ከም ባራዩ እዮም ብድሕሬና እንዳተወቓዕና ንደፍእ። ድሕሪ ብዙሕ ጻዕሪ ወጺኣትልና፣ ናብ ኣጂላብኣ ዝተባህለት ዓዲ ኣምሪሕና። ናብዛ ዓዲ ክንኣቱ ከለና ፖሊስ ጎዮማና፣ ኣምሊጥና ግና፣ ሰዓት ሓሙሽተ ወጋሕታ ከኣ በጺሕና። ኣብቲ ዓዲ ነተን ደቀንስትዮ ወሲዶመን፣ ዝደልዩዎ ኩሉ ከኣ ፈጺሞም። ምስ መሰየ ምስ ኣርባዕተ ርእሰይ ተጸዊዔ፣ ናብ ትራቡለስ ተበገስ ተባሂለ። ኣብ ሳንዱቕ እዮም ዓሺጎሙና፣ መተንፈሲ ነኣሽቱ ቀዳዳት ዘለዎ ኮይኑ ማይ የለ ሽንቲ ደገ የለ። ንዓሰርተ ኣርባዕተ ሰዓታት ካብዛ ሳንዱቕ ከይወጻኹ ተጓዒዘ። ዳርጋ ኩላትና ሃለዋትና ኣጥፊእና ኢና። ኣነ ኣብ ውሽጢ ተዓሺገ ከለኹ ዝደቀስኩ ይመስለኒ ኔሩ ግን ሃለዋተይ ብዙሕ ግዜ የጥፍእ ኔረ። ምስ ከፈቱና ምስ ሃለዋተይ እየ ኔረ ብዙሓት ግና ሃለዋቶም ኣጥፊኦም። ዝጠልቀየ ጨርቂ ጌሮም ኣብ ጽላል ምስ ገበርዎም ግን ደሓን ኮይኖም።

ካብቲ ሳንዱቕ ምስ ኣውጽኡና፣ ቑሩብ ምስ የዕረፍናን ሃለዋትና ምስፈለጥናን፣ 25  ሰባት ኣብ ሚኒባስ ጽዒኖምና። ጽዒኖም እንዳ ወሰዱና ከለዉ፣ ገለ ሰዓታት ምስተጓዓዝና፣ ፖሊስ ደው ኣቢሎምና፣ እቲ ኣውቲስታ ወሪዱ ከዘራርቦም ጀመረ። ብዙሕ ተዘራሪቦም፣ ግን ኣይተረዳድኡን ይመስሉ ኔሮም። እቲ ኣውቲስታ ተመሊሱ መኪና ኣልዒሉዋ። እቶም ፖሊስውን ከምኡ መኪናኦም ኣልዒሎማ፣ ቀቅድሜና ክኸዱ ጀመሩ። ገለ መንገዲ ምስከድና ከኣ ኣብ ሓደ መኻዚኖ ዝመስል ደው ኣበሉና። ውረዱ ከኣ በሉና። እቲ መኻዚኖ ቤት ማእሰርቲ እዩ ኔሩ።

ኣብዚ ቤት ማእሰርቲ ምስ የእተዉና፣ ዳርጋ 700 ዝኾኑ ከማና ስደተኛታት ካብ ዝተፈላላያ ሃገራት ዝመጹ ጸኒሖምና። ኣብዚ ቤት ማእሰርቲ ወርሒ ጸኒሔ። ሊብያውያን ጨካናት እዮም። ብዙሕ በደል እዮም ኣብ ልዕሊ እሱራት ዝፍጽሙ፣ ሰኺሮም መጺኦም እሱራት ይጋፍዑ።  ሓደ መዓልቲ እቶም ሓለውቲ ብመስተ ብጣዕሚ ተሰኒፎም ምስመጹ፣ ካባና ክሃድሙ ዝፈተኑ ኔሮም፣ ግና ተታሒዞም። መሳምር ዘለዎ በትሪ ጌሮም ቀጺዖሞም። ድሕሪኡ ናበይ ከምዘበልዎም ኣይረኣየናዮምን። ድሕሪ እዚ ካብቶም ሓደሽቲ ዝመጻና ብ20 ሽሕ ዲናር ናይ ሊብያ ናብ ኣስገርቲ ሸይጦምና። እቶም ዝዓደጉና ኣስገርቲ ከኣ እቲ 1000 ዲናር ኣክፊሎምና፣ ኣብ ልዕልዚ ከኣ ናይ ቴሌፎን ናይ መግቢ ካልእ ቀንጠመንጥን ኢሎም ብጠቕላላ 2500 ዶላር ኣክፊሎምና።

እዚ ገንዘብ ዝኸፈልናዮ፣ እንተላይ ናይ ባሕሪ መንገዲ እዩ። ምስ ከፈልና ከኣ ናብ ሓንቲ ወደብ ወሲዶምና። ኣብ ሓንቲ ብዕንጨይቲ ዝተሰርሐት ጃልባ ምስ ካልኦት 500 ተጻዒና ጉዕዞና ጀመርና። እታ ጃልባ ኣሽንኳይዶ 500 ሰባት 50 ከማን ክትስከም ትኽእል ኣይኮነትን።  እታ ዝጸዓነትና ጃልባ ዓለምለኻዊ ክሊ ማይ ክሳዕ ትበጽሕ፣ ዕጡቓት ዝጸዓነት ሓንቲ ጃልባ ኣሰንያትና። ድሕሪ ገለ ሰዓታት ኣብቲ ዓለምልኻዊ ክሊ ማይ ክንኣቱ ምስስቀረብና ከኣ ንድሕሪት ተመሊሶም። ምስ ተመለሱ ኢና ከኣ ቀሪብና ምዃና ፈሊጥና። ካብዚ እውን ገለ ሰዓታት ተጓዒዝና፣ መርከብ  ናይ ጥልያን ከኣ ረኺባትና፣ ብሰላም ከም ዝበጻሕና ድማ ኣርጋጊጽና።

“ካልኣይ ግዜ ኣይመደገምኩዎን” ይብል ያሬድ ንዝመጾ መንገዲ ክዝክር ከሎ። እዚ ነዛ ንሂወቱ ዝፈተነ መንገዲ፣ ከምኡ ብኣሻሓት ዝቑጸሩ መንእሰያት ፈጺሞሞን ይፍጽምዎ ኣለዉን። ክፍጽምዎውን ይሕልኑ ኣለዉ። ኩሎም ነዚ መንገዲ ዝሰገሩ መንእሰያት ካልኣይ ግዜ ኣይምገበርናዮን እዮም ዝብሉ ግና እዞም መንእሰያት እቲ ዝመጽዎ ኩነታት ዓዶም  እዩ እዚ ክገብሩ ዘገድዶም።

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s