“እቶም ኣሰጋገርቲ ዝህቡና ዝነብሩ መግቢ ዓካት ጥራይ’ዩ ነይሩ!” – ሕሱም ተዘክሮታት ግርማይ ኣብ ጉዕዞ ስደት

ካብ ኤርትራ ክብገስ ከለኹ ናብ ሊብያ ክቕጽል እዩ ኔሩ። ዝፈልጦ ነገር ኣይነበረንን። ናብ ኢትዮጵያ ክኣቱ ድየ ወይስ ክተሓዝ ይፈልጥ ኣይነበርኩን። በቲ ኮይኑ በቲ ግና፡ ናብ ሊብያ ምብጻሕ ትሑዝ መደብ ገይረ እየ ዝተበገስኩ። ዝነበርኩላ ኣሃዱ ቦታኣ ኣብ ከባቢ ዶብ ብምንባሩ ባዕለይ ኢያ ሰጊረ። ዝኾነ ሽግር ከየጋጠመኒ ድማ ኣብ ዉሽጢ ሓንቲ ለይቲ መሬት ኢትዮጵያ ረጊጸ።  ኢትዮጵያ ምስ ኣተኹ ናብ መዓስከር ስደተኛታት ሕጻጽ’ዮም ወሲዶምኒ። ኣብ’ቲ መዓስከር፡ ምስ ዝፈልጦም ሰባትን ደቂ ኣሃዱየይን ስለዝረኸብኩ ናብኣቶም እየ ኣትየ። ጽቡቕ ገሮም እዮም’ውን ዝተቐበሉኒ።  ኣብቲ መዓስከር ነዊሕ ከይጸናሕኩ ግና ምስቶም ዝተቐበሉኒ ብጾት ጉዕዞና ክንቅጽልን ካብቲ መዓስከር ወጺና ናብ ሱዳን ከነብልን ወሲንና። ክሳዕ ሩባ-ተከዘ ንበጽሕ ናበይ ንኸይድ ኣለና ወለሓደ ዝፈልጥ ኣይነበረን። ሰዓት ሓደ ናይ ለይቲ ይኸውን ኢና ናብኡ በጺሕና።

ተከዘ ምስበጻሕና ፡ ብመንገዲ’ቶም ጀሪካናት ጌይሮም ሩባ ዘሳግሩ ደቂ-ዓዲ ናብ ሓምዳይት ኣቲና። ዝልከፍ መግቢ ኣይነበረናን ማይ ግና  ካብቲ ሓሬት ናይ ተከዘ ሰቲና። ሽዑ ሱዳናውያን  ኣሰጋገርቲ ተቐቢሎምና።  ሱዳናውያን ኣስገርቲ ኣባላት ጸጥታ መንግስቲ ሱዳን ከምኡ’ውን ሸፋቱ እንተጎኒፎምዎም ሓዲጎሙሻ ከምዝሃድሙን ኣዚዮም ፈረሃት ምዃኖምን፥ ስለዝኾነ ድማ ሓያሎ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ኢድ ጨወይቲ ክወድቁን ናይ መንገዲ ኣንፈት ከጥፍኡን ከምዝረኣዩ ንኡስ መረዳእታ ነይሩኒ።  ጽቡቕ ዕድል ኮይኑ ግና ፡ ንዓና ዝኾነ መኻልፍ ከይገጠመና ናብ ሓጀር ዝበሃል ኣሰጋገርቲ ካብ ስድራቤታት እቶም ዘስገርዎም ስደተኛታት ገንዘብ ብመልክዕ ሓዋላ ዝቕበሉሉ ቦታ ብሰላም በጺሕና። ካብዚ ቀጺልና ናብ ካርቱም ከይድና። ኣብ ካርቱም ሰለስተ መዓልታት ጸኒሕና ናብ ሊብያ ተበጊስና።

ልኩዕ ንምዃን 29 ሚያዝያ ናይ 2013 ኢና ካብ ሱዳን ናብ ሊብያ ተበጊስና። 80 ሰባት ንኸውን ኣብ ኣይሱዙ ዝዓይነታ ናይ ጽዕነት መኪና ጽዒኖምና ። ካብ ሱዳን ብዙሕ ከይወጻእና ከኣ ኣብ መንገዲ ብወትሃደራት ሱዳን ተዓጊትና። ንብረትን ሽልማትን ገንዘብን ናይ ኩሉ ሰብ ከኣ ወሲዶምልና። ስንቅና ከይተረፈ እዮም ወሲዶምልና። መወዳእቱኡ ከኣ ንዝመረጽወን ኣዋልድ ወሲዶም ዓሚጾምወን። ድላዮም ምስ ገበሩን ምስ ወሰዱን ከኣ ያላ ኪዱ ኢሎም ምስ ለቐቚና መንግድና ቀጺልና። ድሕሪ ነዊሕ ጉዕዞ ፡ እቶም ኣስገርቲ ናብ ካልእ ካልእ ዓባይ መኪና ቀይሮምና። ድሕሪ ናይ ምሉእ መዓልቲ ጉዕዞ ን ሱዳን፡ ግብጽን ሊብያን ኣብ ዘዳዉብ ከባቢ በጺሕና። ኣብቲ ቦታ ዝተቐበሉና ሊብያውያን እዮም ነይሮም።

ሊብያውያን ሰብ-መሰል ሰይጣዉንቲ ኢዮምክትብሎም ትደፍር። ሰለስተ መካይን እዮም ኣዳልዮም ጸኒሖምና።መቓቒሎም ድማ ናብተን መኽእይን ኣደዪቦሙና። ዝሓረዩወን ደቅ-ንስትዮ ኣብ ቅድሚት እዮም ሰቒሎመን። ድላዮም ጌሮም ከኣ ካልኦት ኣዋልድ መሊሶም ይሰቕሉ። መስተ ሓሽሽ እንዳ ወሰዱ ቀስ ኢልካ ምዝዋር ኣይፈልጥዎን እዮም። ምስ እዚ ኩሉ ከኣ ጸሓይን ካምሲንን ናይ ሳሃራ ኣሎ። ካምሲን ከሎ መንገዲ ብናህሪ እዮም ዝወስዱና ኔሮም። ክቀዳደሙ ከኣ ኣብ ኣብ ሓደ ዓሚዩቕ ቦታ ሓንቲ መኪና ኣትያ ሰለስተ ሰባት ሞይቶምና። ገዲፍናዮም ንኺድ ኢሎምና ንሕና ግና ከይቀበርናዮም ኣይንኸይድን ኢልናዮም። መወዳእታ ሕራይ ምስ በሉና ነቶም ሬሳታት ብኣንሶላ ጠቕሊልና ንስለ ንቡር ኣብ ሑጻ ፍሒርና ቀቢርናዮም። እምበር እቶም ሊብያውያውያን ክግሕፍዎም እዮም ሓሲቦም።

ነታ መኪና ካብቲ ጉድጓድ ኣውጺኦም ከኣ መንገድና ቀጺልና። እቲ ግዜ ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን፡ ብኣረሚናዊ ጉጅለ ዳዕሽ ኣብ ቢንቃዚ ዝተሓረድሉ ግዜ እዩ ነይሩ። ኣምላኽ ግና የሕሊፉ ኣይሃበናን ብሰላም ኣቲና። ናይ ብሰላም ምእታውና ከኣ ሰለስተ ኣባጊዕ ሓሪዶምልና። ንሕና ምእታውና ኣይኮነን የሐጒስዎም ። ገንዘቦም ክቕበሉ ምዃኖም ደኣ።  ድሕሪ ሓደ ሰሙን እቶም ገንዘብ ዝተሓወለልና ተበገሱ ተባሂልና። እቲ ዘይተሓወለሉ ከኣ ምስቶም ኣብኡ ዝጸንሑ ይሕዋትና ብጥሜትን ብሕማምን ብቑማል እንዳ ተበልዑ ገዲፍናዮም ናብ ትራቡለስ ኮይኑ መንገድና።

ጉዕዞ ካብ ቢንቃዚ ናብ ትራቡለስ ጀሚርናዮ። ናብ ቢትሮአን ጸሊም ፕላስቲክ ዝጠበቐንን መጋረጃ ዘለወንን ሚኒባሳት እዮም ሰቒሎምና። መስኮት ኪትከፊት ስለዘይፍቀድ ብሃሩርን ጻዕቂ ሰብን ሂወትካ ኪትሓልፍ ቅሩብ እዩ ዝተርፋ። ድሕሪ ናይ ሓደ መዓልቲ ጉዕዞ፡ መንገዲ ሕማቕ ኣሎ ኢሎም ኣብ ሓደ ቦታ ኣቐሚጦምና። ነተን ኣዋልድ ከኣ ማይ ከተምጽኣሎም እንዳበሉ ይወስድወን እሞ  ኣብ ልዕሊኦን ድላዮም ይፍጽሙ። ካብቲ ቦታ ድሕሪ ክልተ ሰሙን ኢና ተበጊስና። ናይ ሓደ መዓልቲ መንገዲ ምስ ከድና ድማ ሕጂ’ውን መንገዲ ሕማቕ ኣሎ ኢሎም ኣብ ሓደ ጀርዲን ንሓደ ሰሙን ኣጽኒሖምና። ዝህቡና ዝነበሩ መግቢ ዓካት ጥራይ እዩ ዝነበረ። ኩላትና ማሲንና ትርኢትና ተደዊኑ እኳ እንተነበረ፡ ብሂወት ምህላውና ጥራይ ተስፋ ኣይንቖርጽን ኔርና።  ካብዚ ቦታውን ከይጸንሑ ናብ ቀረባኡ ኣግዒዞሙና።

ኣብቲ ዝቕየሩና ቦታ ኣብጊዕ ኔረን ። ነተን ኣባጊዕ ተምሪ እዮም ዘብልዕወን። ኣብ መሸማዕት እዩ ተደርዲሩ። ንሕና ዝብላዕ ስኢንና ኣብጊዖም ከኣ ተምሪ እየን ዝበልዓ። እቲ ዋርድያ ናይተን ኣባጊዕ ብረት ዝሓዘ እዩ። ናብቲ ተምሪ እንተ ቐሪብካ ብረት እዩ ዘወጣውጠልካ። ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ ነተን ኣባጊዕ ክዓጽወን ኢሉ ምስከደ ግና፡ ኩሉ ሰብ ዝኣኽሎ መቕነይኡ ወሲዱ። ድሕሪዚ ኩሉ ከርተት ከኣ ትራቡለስ ኣቲና። ኣብ ትራቡለስ እቶም ናይ ባሕሪ ሰምሰርቲ ተቐቢሎምና። ካብ ነፍሲወከፍና ዝጠለብዎ መጠን ገንዘብ ምስተሓወለሎም ድማ ድሕሪ ክልተ ሰሙን ተበጊስና። ሰዓት ክልተ ወጋሕታ ከኣ ናብ ገምገም ባሕሪ ወሲዶምና። ድሕሪ ክልተ ሰዓት ይኸውን ከኣ ተበጊስና። ኣብቲ ከብቢ ዝነብሩ ሊብያውያን ዝረኣዩዎ ናብ ኣባላት ጸጥታ ወይ ድማ ዕጡቓት ጉጅለታት ምብጽጻሕ ግዜ ኣይወስዱን እዮም። ስለዝሓሰውልና ድማ ጉዕዞ ባሕሪ ጅምር ምስ ኣበልናዮ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ሊብያ ኣቲና።

ትኣሒዝና ናብ መሬት ሊብያ እንዳተመለስና ከሎና  ሓደ ዘይርስዖ ሰብ “ ካብቲን ካብቲን ኢለ ኣዋሊደ ዝኸፈልኩዎ ገንዘብ ሕጂ’ኸ መን ኪከፍለለይ’ዩ፧!” ብምባል ነጢሩ ናብ ባሕሪ ኣቲዩ ከምዝጠሓለ እዝክር። ኩሉ ሰብ ራዕዲ እዩ ኣትዩዎ። ናብ ገምገም ባሕሪ ምስመለሱና ናብ ቤት ማእሰርቲ ወሲዶምና ። ኣብዚ ማእለያ ዘይብሉ ህዝቢ እዩ ጸኒሕና ። ኤርትራውያን ጥራይ ዘይኮኑ ካብ ኩለን ሃገራት ኣፍሪቃ ዝመጹ እዮም። ኣብዚ ቤትማእሰርቲ እትው ምስ በልና ጸጉርኻ ተላጽ ኢሎም ሓንቲ ላማ 10 ሰባት ሂቦምና።ደስ እንተዘይኢልዎም ነብስኻ ክትሕጸብ ኣይፍቅዱልካን እዮም። በዚ ከኣ ኣደዳ ሕማምን ካልእን ትኸውን። ድሕሪ ክልተ ወርሒ ኣብቲ ኣስካሕካሒ ቤት ማእሰርቲ ምጽናሕና ካብኡ ወጺእና።

ሰምሰርቲ እዮም ካብቲ ቤትማእሰርቲ ዓዲጎምና። ሓለፍቲ እቲ ቤት ማእሰርቲን  ሰምሰርትን ተሰማሚዖም እዮም ኣውጺኦምና። እቶም ሰምሰርቲ ፡ ዓዲግናኩም ኢና ክትከፍልዎ ኢዂም ጥራይ እዮም ዝብሉኻ። ኣማራጺ ይብልናን ። እንኳዕ ጥራይ ካብቲ ቦታ ወጸና እምበር ኢልና ምስ ናይ ባሕሪ ሓዊስና ንቤተሰብና 3000 ክፈሉልና ኢልናዮም ፣ እንታይ ደኣ ክገብሩ ከፊሎምልና። ናይ ባሕሪ ካልኣይ ግዜ እየ ከፊለ። ዓባይ መርከብ እያ ፣ ላዕልን ታሕትን ዘለዋ ሰቂሎምና። 450 ስደተኛታት ኢና ኔርና ፣ ሰዓት ሓደ ናይ ለይቲ ጉዕዞና ጀሚርና። ድሕሪ ናይ ዓሰርተ ሓደ ሰዓታት ጉዕዞ ከኣ ሓይሊ ባሕሪ ናይ ጥልያን ተቐቢላትና ብሰላም ኣቲና።  ************

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s