ዕጫ ካብ እስራኤል ናብ ርዋንዳን ዩጋንዳን

ኣብ ሃገረ እስራኤል ንምእታው ዝተሰግረ መስገደል በረኻታት ሲና ጥራይ ኣይኮነን ተሰጊሩ፡ ቅትለትን ምጭዋይን፡ ዓመጽን መሸጣ ውሽጣዊ ኣካላት ወዲሰብን፡ ብሓፈሻ ጸሊም ዛንታ ስደት ድሕሪ ምሕላፍ ኣሽሓት ኤርትራውያን ናብ ሃገረ እስራኤል ብምእታው ጉዳዮም ዝተወድአን ሰለማዊ ሂወቶም ተጀሚሩ ብቅሳነት ዝነብሩሉ ሃገር ዝበጽሑ ይመስሎም ነበረ። እንተ ጉዳይ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ እስራኤል ክሳብ ሕጂ መፍትሒ ዘይተረኽበሉን፡ ንዳግማይ ስደት ዝዳለወሉን ሕጋዊ ፍቃድ ዑቕባ ይኹን ናይ ስደተኛ መሰላቶም ተጎስዩ ኣብ ሻቅሎትን ዝጸልመተ ተስፋን ይርከቡ። ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት መንግስቲ እስራኤል ነዞም ስደተኛታት ብዘይ ድሌቶም ካብ እስራኤል ጠቕሊሎም ንክወጹ ብዕዉር ፍርዲ ዝተሸፈነ ሰለስተ ዕድላት ወሲኑ ከምዝነበረ ዝዝከር እዩ። ንሳቶም ከኣ፥

  1. ኣብ ምድረበዳ ኔገቭ ዝርከብ መዓስከር ሆሎት ክዳጎኑ፡
  2. ብወለንትኦም ናብ መበቆል ሃገሮም ክምለሱ፡
  3. ናብ ክትቅበሎም ትኽእል ናብ ሳልሳይ ሃገር ክግዕዙ ተወሲኑ።

ክሳብ ሕጂ ውን ብዙሓት ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብቲ ብትሪኮላታ ዝተሓጽረን ምሉእ ቀረባት ኣለዎ ኢልካ ክትዛረበሉ ዘየድፍር መዓስከር ሆሎት ተዳጒኖም ይርከቡ።

መንግስቲ እስራኤል ብመሰረት ምስ መንግስታት ርዋንዳን ኡጋንዳን ስደኛታት ኤርትራውያን ንኸአንግዳ ዝገበሮ ምስጢራዊ ስምምዓት፡ ኣምሳያ ዉኦለተን ከኣ እዘን ክልተ ሃገራት ኣጽዋርን ካልእ ወታሃደራዊ ሓገዛትን ካብ እስራኤል ክረኽባ ምዃነን ይግመት።  መንግስታት ኡጋንዳን ርዋንዳን ነዚ ምስ እስራኤል ኣካይዶሞ ዝበሃል ኣብ ድሕሪ መጋረጃ ዝተኻየደ ምስጢራዊ ስምምዕ ውጹእ ሓሶት’ዩ ብምባል ኣሉታ ህበናሉ።  ብዘይካ’ዚ መንግስቲ እስራኤል ብመንገዲ ኣፈኝኡ ኣቢሉ ምስ’ዘን ክልተ ሃገራት ዝኾነ ምስጢራዊ ወተሃደራዊ   ስምምዕ ምስ’ዘን ክልተ ሃገራት ከምዘየለ ምስ ኣልጀዚራ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መሕትት ገሊጹ ምንባሩ ይዝከር። እዚ ስምምዕ’ዚ ቃል ንቃሉ ‘ንደቂ ሰባት ብኣጽዋር ምቕያር’ ኮይኑ፡ እሞ ድማ ነቶም ናብ እስራኤል ንምብጻሕ ሞትን መስገደልን ዝተሳገሩ ዉጽዓት ስደተኛታት!

እዚ ኮይኑ እቲ፡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ናብዘን ሃገራት ክኸዱ ከምዝግደዱን፡ ብመንግስቲ እስራኤል ናይ 3500 ዶላር ገንዘብ ተዋሂቦም ናብዘን ዝተጠቕሳ ሃገራት ክኸዱ ከምዝግበርን እቲ መስርሕ ክሳብ ሕጂ ይቕጽል ከምዘሎን ይፍለጥ። ንጉዕዞ ድሉዋት ምስ ኮኑ ግዝያዊ መጉዓዓዚ ወረቀት ማለት ለሰ ፓስ ይዳለወሎም። ብተወሳኺ እቲ ሰነድ ብመንግስቲ እስራኤል ዝተዳለወ መምርሕን ሕጋጋትን ጽሑፍ ዘጠቓለለ ኮይኑ፡ ኣብ ታሕቲ ድማ ናይ ክታም ናይ ኣሃዱ በዓል መዚ  ብወለንትኦም ናይ ዝምለሱ ስደተኛታት ኣለዎ። እቲ ዝወሃቦም ሰነዳት ድማ ኣብ መዕርፎ ነፈርቲ ኪጋሊ፣ ርዋንዳ ወይ ኣብ መዕርፎ ነፈርቲ ኢንተበ፣ ዩጋንዳ ድሕሪ ምእታዎም ብዝምልክቶም ሰብ መዚ መንግስታት ርዋንዳን ዩጋንዳ ከም ዝሕደጉ ይፍለጥ።

  1. ጒዕዞ ካብ እስራኤል ናብ ርዋንዳ!

ካብ መዕርፎ ነፈርቲ ተልኣቪቭ ብግዝያዊ ሰነዳት መጉዓዓዚ ወረቀት ናብ ርእሰ ከተማ ርዋንዳ፡ ኪጋሊ ምስ ኣተዉ ሰነዳቶም ተሓዲጎም ብመኪና ናብ ደቡባዊ ወገን ናይታ ከታማ ዝርከብ ሓደ መዕርፎ ኣጋይሽ ከም ዝኣትዉን ካብቲ መዕረፎ ኣጋይሽ ክወጹ ከምዘይፍቀደሎምን ዝፍለጥ ኮይኑ ምናልባት ክወጹ ዝፈተኑ’ውን ብፖሊስ ናይታ ከተማ ይተሓዙ። ቅድሚ ክልተ ዓመታት ኣቢሊ ኣብቲ መዕረፍ ኣጋይሽ ኣብ ዝጸንሕሉ ዝኾነ ዝኸፍልዎ ነገር ኣይነበሮም። ኩሉ መደባቶም ብመንግስቲ ርዋንዳ ዝተሰርዐ እዩ። ኣብዚ ዳሓራይ እዋን ግን መንግስቲ ርዋንዳ ኣሳራርሕኡ ዝለወጠ ይመስል። ምኽንያቱ ኣብዚ ሕጂ ኣዋን ኣብቲ መዕርፍ ኣጋይሽ ንምጽናሕ ካብ 50 ክሳብ 150 ዶላር ይኸፍሉ።

ድሕሪ ክልተ መዓልታት ድማ እቲ ኣብ ማዕርፎ ነፈርቲ ኪጋሊ ተቐቢሊ ናብ መዕረፍ ኣጋይሽ ዝወስዶም ጆን ዝበሃል በዓል መዚ መንግስቲ ርዋንዳ ንመጐዓዝያ ካብ 250 ክሳብ 350 ዶላር ንክኸፍሉ የገድዶም። ብሚኒባስ ከኣ ዘይሕጋዊ ጒዕዞ ብምዉዳብ ድሕሪናይ 6 ሰዓታት ጒዕዞ ናብ ዶብ  ዩጋንዳ የብጽሖም። ኣብ ዶብ ርዋንዳ-ዩጋንዳ ከኣ ንሱ ስርሑ ወዲኡ ናብ ካልኦት ኣሰጋገርቲ ኣረኪብዎም ናብ ኪጋሊ ይምለስ። ንሳቶም ድማ ኣብ ኢድ ካልኦት ኣሰጋገርቲ ኣትዮም ጒዕዝኦም ናብ ርእሰ ከተማ ኡጋንዳ፡ ካምፓላ ይቕጽሉ። ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት እቶም ስደተኛታት ንመጐዓዝያ፡ ካብ ኪጋሊ ናብ ዶብ ርዋንዳ-ዩጋንዳ 100 ዶላር፡ ካውኡ ንካምፓላ ከኣ 150 ዶላር ይኽፍሉ ነይሮም። ሕጂ ግን ብጠቕላላ ነቲ ጒዕዞ ክሳብ 350 ዶላር ይበጽሕ፡ ናይ 100 ዶላር ወሰኽ።

  1. ጒዕዞ ካብ ርዋንዳ ናብ ዩጋንዳ

እቶም ኣብ ዶብ ዩጋንዳ ዝተረከብዎም ኣሰጋገርቲ ድማ ነቶም ስደተኛታት ካብ ርዋንዳ ብእግሪ ናብ ዩጋንዳ ከምዝሰግሩ ድሕሪ ምግባር፡ ብሚኒባስ ጌሮም ድሕሪ ናይ 10 ሰዓታት ጒዕዞ ናብ ከተማ ካምፓላ የብጽሕዎም። ኣብ ካምፓላ ከኣ ኣብ ኣዝዩ ሕሱርን ጥቓ መደበር ፖሊስን ዝኾነ መዕረፊ ኣጋይሽ ኣብ ካምፓላ፡ ከም ዘዕርፉ ይገብርዎም። እንተነውሐ ክልተ መዓልታት ድሕሪ ምጽናሕ ናብ ኣዝማዶምን ኣዕሩኽቶምን ይጽንበሩ። ገሊኦም ከኣ ብቐጥታ ብመሳጋገርቲ ደቂ ሰባት ተታሊሎም፡ ከምኡ’ዉን በቲ ኣብ ዩጋንዳ ዕቑባ ናይ ምርካብ ዘሎ ዝጸልመተ ዕድል ተስፋ ቈሪጾም፡ ብደቡብ ሱዳን-ሱዳን- ሊብያ- ማእከላይ ብሓሪ ገይርሮም ኤውሮፓ ንምብጻሕ፡ ሓዲሽ ሓደገኛ ጒዕዞ ይጅምሩ።

  1. ጒዕዞ ካብ እስራኤል ናብ ኡጋንዳ!

እዞም ብቀጥታ ናብ ኡጋንዳ ዝመጹ ስደተኛታት ናብ ቤት ማእሰርቲ ሆሎት ከይኣተዉ ነቲ ናብ ሳልሳይ ሃገር ንምኻድ ዝግበረሎም ጽቕጢ እንተ ተቐቢሎሞ 3500 ዶላር ገንዘብ ተዋሂቦም ካብ መዕርፎ ነፈርቲ ተልኣቪቭ ብግዝያዊ ሰነዳት መጐዓዓዚ ናብ መዕርፎ ነፈርቲ ኢንተበ፡ ዩጋንዳ ይኣትዉ። እቲ ኣብ ኣስራኤል ዝወሃቦም ሰነዳትን፡ መምርሕታትን፡ ሓበሬታን፡ ኣገባብ ጒዕዞን ምስቲ ናብ ርዋንዳ ዝግበር ጒዕዞ ተመሳሳሊ እዩ። ኣብ ማዕርፎ ነፈርቲ ኢንተበ ምስ ዓለቡ፡ ብተመሳሳሊ መገዲ ከም’ቲ ናይ ርዋንዳ ንሰብ መዚ ዩጋንዳ ሰነዳቶም ኣረኪቦም ይወጹ። ሰብ መዚ ዩጋንዳ ከኣ ብቐጥታ ብመኪና ጽዒኖም ናብ ሆቴል ይወስድዎም። ኣብ ከባቢ ኮሎሎ ዝርከብ 3 ሆቴላት ከም ዘኦርፍዎምን ድሕሪ ክልተ፡ ሰለስተ መዓልታት እቶም ስደተኛታት ባዕሎም ካብቲ ሆቴል ብምውጻእ ናብ ኣዝማዶምን ኣዕሩኽቶምን ከም ዝኸዱን፡ ሓደ ሓደ ግዜ ውን ካብቲ መዕርፎ ነፈርቲ ናብቲ ሆቴል ከይከዱ፡ ብቐጥታ ናብ ኣዕሩኽቶምን ኣዝማዶምን ከም ዝኸዱ ይፍለጥ። ሓንቲ ካብተን እዞም ስደተኛታት ከም መዕረፍ ዝጥቀሙለን ሆቴላት፡ ፌር ወይ ሆቴል ትብሃል።

ኣብ መወዳእታ ከይተጠቕሰ ክሕለፍ ዘይብሉ፡ እዞም ካብ እስራኤል ዝመጹ ስደተኛታት ኣብ ርዋንዳ ይኹን ኣብ ዩጋንዳ ናይ ዑቕባ ምሕታት መሰል ከምዘይብሎምን ወይ ካብ እስራኤል ከም ዘይመጹ ኮይኖም ዘይሓቀኛ ሓበሬታ ብምሃብ ናይ ስደተኛ ወረቐት ክሕዙ ከም ዝፍትኑን ዝበዝሕ ግዜ ከም ዘይሰልጦምን ይፍለጥ። ዝበዝሑ ካብኦም ብዘይ ሕጋዊ ሰነዳትን ዘይተኣደነ ገንዘብ ብምኽፋልን ናብ ደቡብ ሱዳን ጁባ ብምኻድ ናብ ካርቱም የምርሑ። ብምቕጻል ናብቲ ሓደገኛ ጉዕዞ ምድረበዳ ሳሃራን ባሕርን ብምስጋር ናብ ኤውሮጳ ብምምራሕ ጉዕዞ ይዛዘም፡፡ ብዝሓት ካብኦም ከኣ ኣብ ጒዕዞ ኣደዳ ግፍዕን መከራን ሞትን ይዀኑ።

ኣብ ወርሒ መስከረም ናይ እዚ ዓመት እዚ ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል በንያሚን ነታንያሁ ምስ ዘ ታይምስ ኦፍ እስራኤል ኣብ ዘካየዶ ቃለመሕት ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ዝበዝሑ ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ከምዘይኮኑን በንጻሩ ናይ ቁጠባ ሽግር ዘለዎም ኮይኖም ንቁጠባዊ ሽግራቶም ንምፍታሕ ስራሕ ክሰርሑ ዝመረጹ ምዃኖም ገሊጹ። ኣብዚ  ወርሒ እዚ ባይቶ እስራኤል ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ክሰጐጉ ወሲኑ ። ንዉሳነ ባይቶ እስራኤል ስዒቡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣስራኤል በንያሚን ናትንያሁ፡ ክፉት ቤት ማእሰርቲ ሆሎት ክዕጾ ምዃኑን፡ ኣፍሪቓውያን ስተኛታት ክስጐጉ ምዃኖምን ኣፍሊጡ።

ብዘይካዚ African Refugee Development Center ዝተባህለ ንጒዳይ ስደተኛታት ኣብ እስራኤል ዝከታተል ማሕበር ኣብ እስራኤል ኣስታት 46,437 ስደተኛታት ከም ዘለዉን ካብዚኣቶም እቶ 73 ሚእታዊት ኤርትራውያን ክኾኑ ከለዉ፡ 19 ሚእታዊት ድማ ሱዳናውያን ምዃኖም ኣፍሊጡ።

ኩነታት ስደት ልዕሊ እስራኤላውያን ዝፈልጦን ዝተሞኮረሉን ህዝቢ ኣሎ ኢልካ ክትዛረብ ከቢድ ምዃኑን፡ ሕጂ ግን በንጻሩ ኮይኑ ኣንጻር ስደተኛታት ብምዃን ልዑል ጽልኣት ብምሕዳር ንጸለምቲ ስደተኛታት ብሓፈሻ ንኤርትራውያንን ሱዳናውያንን ክሰጒግን ብዘይ ምሕረት ኣብ ቤትማእሰርቲ ሆሎት ክዳጉኖምን ነቲ እታ ሃገር ዝፈረመትሉ ብመሰረት ቻርተር ውዱብ ሕቡራት ሃገራት ንመሰል ስደተኛታት ዝርኢ ጉዳይ ብምርጋጽ ጸረ ኣድማሳዊ ሕጊ ብምኻድ ንስደተኛታት ኣብ ምእሳርን ምክልባትን ብዘይ ድሌቶም ምስጉግን ትርከብ።

 

Sources:

http://www.aljazeera.com/news/2017/11/israel-pushes-deport-asylum-seekers-rwanda-171121125548203.html

http://www.dw.com/en/israel-to-deport-40000-african-refugees-without-their-consent/a-41443084

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s