ታሪኽ ጉዕዞ ስደት መእሰይ ግርማይ

ግርማይ ኣባል 2ይ ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎት ፡ በዓል ሓዳርን ኣቦ ሓደ ቆልዓን’ዩ ። ዝበዝሐ ካብ ዕድሚኡ ኣብ ውትህድርና ዝተበልዐ ፡ መድፈዓጂ ታንከኛ ኮይኑ ፡ ኣብ ኩሉ ወራራት ከም ማንም ካልእ ኤርትራዊ መንእሰይ ፡ ብመልክዕን ርድኢትን እቲ ኩነታት ናይቲ ግዜ ፡ ግቡአይ ይፍጽም ኣለኹ ዝብል ዝነበረ ሓየት እዩ ። ዋላ’ኳ ምስ ምንዋሕ ግዜ ፡ ዝነበሮ ወኒ ውትህድርና እናላሕልሐን ፡ ኣብ መጨረሽታ ከኣ ክሳብ ምብንጣስ ደረጃ እንተበጽሐ ፡ ” ኣይቀበጽናዮምን ኔርና በጃካ ! ” ብምባል እዩ ንዝነበሮ ተስፋ ብዓይኒ ሕልና እናዘከረ ዕላሉ ዝጀመረለይ ። መንእሰይ ግርማይ ዝበዝሐ ግዜ ውትህድርንኡ ፡ ኣብ ግንባር -ዓሰብ እዩ የሕሊፉዎ ፡ ሽሕ’ኳ ቀቅድሚ ናብ አትዮጵያ ምስጋሩ ፡ ኣብ ከበሳታት ኤርትራ ተቕይሩ ምንባሩ እንተዘይሓብአ ። ምስቲ ኣብቲ ግንባር ነዊሕ ዝገበሮ ፡ ጸገም ወሊድ ኣብ ዝበዝሑ ብጾቱ የጓንፍ ምስ ምንባሩን ፡ ካብቲ ስክፍታ ንምግልጋል ብሃታ-ሃታን ፡ ተብ-ተብን ናብ ሓዳር ከምዝኣተወ ካብ ዕላሉ ክግንዘብ ክኢለ’የ ። መነባብሮን ፡ ሓዳርን እናኸበደ ብዝኸደ መጠን ፡ ቀጻሊ ጥርዓንን ምዕዝምዛምን የብዝሕ ምንባሩን ፡ ምስ ዝነበሮ ወትሃደራዊ መዓርግ ( መራሒ ጋንታ ) ግን ዘዕግብ መልሲ ዘይረኽበሉ እዋን ይበዝሕ ምንባሩ ብዘይቐልዓለም ነገረኒ ። ብዙሕ እዋን ‘ ደሓን ክመሓየሽ’ዩ ፡ ኽዕረ’ዩ ! ‘ እናበለ ዝሓለፎ ግዜ ብቑጽሪ እልቢ ዘይብሉ ምዃኑን ፡ ምስ ግዜ ግን እናተረድኦ ንነብሱ አዐሹ ምንባሩ ፡ ንስሓ ብዝመስል ቃና ፈነወለይ ፡ ብልቢ ኣነ ውን ምስኡ ሓቢረ ተደናገጽኩ ። ብኸምዚ ከኣ ንከባቢ ዕስራ (20) ዓመት ዝኣክል ፡ ብነብሰ-ምትዕሽሻው ወይ ኣጉል ተስፋ ፡ ነዚ ይትረፍ ብኣካል ፡ ብዓይኒ-ሕልና ውን ከይተበገስካ ፡ ሕልናኻ ዘዕርብ ነዊሕ መገዲ ምስናይ ኩሉ መስገደላቱ ከምዝሰገሮ ” እንታይ እሞ ዝሓለፈ ፡ ነይምለስ ! ” ዘምስል ገጽታ ብምርኣይ ኣዘንተወለይ ። ” ኣብ መወዳእታ ድኣ ከመይ አልካ በተኽካ ? ” ክብል ምስ ተወከስኩዎ ፡ ክምስ እናበለ ” ነገሩ ነዊሕ’ዩ ” በለኒ ።
ኣብ መፋርቕ 2014 ካብ ዝነበሮ ኣሃዱ ፡ ከባቢ ሰንዓፈ ፡ ብዕረፍቲ ናብ ዓዱ ከባቢ ኩዶ-ኣብዑር ከምዝመጸን ፡ ካብ ዝተዋህቦ ዕረፍቲ ሰለስተ ወርሒ ዝኸውን ኣሕሊፉ ምንባሩ እናዘከረ ታሪኹ ጀመረለይ ። ሓደ መዓልቲ ይብል ግርማይ ፡ ወራዶ-መርዓ ኮይኖም ፡ ንሱን መሳትኡን ናብ ጎደቦ-ዓዲ ከምዝወፈሩን ፡ ኣብቲ ጓይላ ከኣ መበገሲኡ ኣይተረድኣንን ብዝበሎ ምኽንያት ባእስን ፡ ዕግርግርን ተፈጥረ’ሞ ፡ ኣምስያኡ ሓደ ካብ ነበርቲ’ቲ ጎደቦ-ዓዲ ብኸቢድ ተሃስዩ ፡ ንስክላ ብህይወት ከምዝሰረረ ነገረኒ ። ንሱን መሰልቱን ናብ ቤት-ማእሰርቲ ዓዲ-ዃላ ተወሲዶም ከምዝተሓበሱ እናስቖርቖረ ኣዘንተወለይ ። ኣብ ቤት-ማእሰርቲ ኣብ ዝነበረሉ ግዜያት ከኣ ፡ ኩሉ እቲ መደባት ሓደ ብሓደ ኣሰላሲሉ ከምዝወድኦ ኣተንበሃለይ ። ኩነታት እቲ ብኸቢድ ዝተሃስየ መንእሰይ ብርኡይ ተመሓይሹስ ፡ ኣብ ኣጋ ካብ ኤርትራ ምውጽኡ ውን ብማዕዶ ኣብ ከተማ መንደፈራ ከምዝረኣዮን ንእግረ መገዱ ነገረኒ ። ድሕሪ ሰለስተ (3) ወርሒ ካብ ቤት-ማእሰርቲ ተፈቲሑ ናብ ኣሃድኡ ክኸይድ ተነጊሩዎ ከኣ ነጻ ተለቐቐ ። ኣብ ካልኣይ መዓልቲ ካብ ቤት-ማእሰርቲ ምውጽኡ ፡ ናብ ስደት ከምርሕ ሱግሚ ኣእጋሩ ኣሃዱ በላ ። ሂወት ውትህድርና መኣዝን ኣብ ምፍላጥን ፡ ከጋጥመካ ንዝኽእል ሓደጋታት ብዝኣክል ኣጥዕዩ ዝፈልጥ ምስ ምንባሩ በቲ ሓደ ፡ ዝነብረሉ ዓዲ ካብ ከባቢ ዶብ ዝተጋነነ ርሕቐት ከምዘይብሉ ከኣ በቲ ካልእ ፡ ተረጋጊኡ ብዘይዝኾነ ይኹን ተርባሽ’ዩ ፡ ጉዕዞኡ ንውልቑ ዝተተሓሓዞ ። ምሉእ ለይቲ ክጉዓዝ ድሕሪ ምሕዳር ፡ ኣብ ኣጋ ምውግሑ ከባቢ ሰዓት 4፡00 ፡ ዕስለ ኣዛብእ ፍጹም ከምዘሸገርዎን ፡ ነገረ ዕባይ-ገጠር እንታይ ከምዝገብር ኣጸቡቑ ዝፈልጥ ግርማይ ፡ ናብ ሓደ ዓቢ ገረብ ብምሕዃር ፡ ንህይወቱ ክማሕደጋ ፈተነ ። ይኹን ድኣምበር ፡ ወዮ ዕስለ ኣዛብእ ምሉእ ወጋሕታ ንሰራውር’ታ ገረብ እናፈሓሩ ክነብሑ ኣጽብሕዋ ። መሬት ኣጸቢቑ ወገግ ምስበለን ፡ ኣዛብእ ውን መሬት ቐቲሩዎም ነናብ መውዓሊኦም ተሰወሩ’ሞ ፡ መሬት ደሓን ኣሎ ኢሉ ካብ ዝነበሮ ገረብ እናወረደ ከሎ ፡ ብግዝፉ ኣዝዩ ኣሰምባዲ ዝኾነ ገበል ብሓውሲ ገፈፍታ ብትሕቲ’ታ ገረብ ክሓልፍ ምስ ረኣየ ፡ ከም ሽዑ ፡ ብስምባደ ርዒዱ ከምዘይፈልጥ ፡ ካዕ-ካዕ ኢሉ ብምስሓቕ ምስ ነገረኒ ” ወይ ጣጣ ! ” በልኩ ብውሽጠይ ። ነዊሕ ከይከደ ሰራዊት ኢትዮጵያ ተቐቢሎም ፡ ከም ሰቡ ናብ እንዳባ-ጉና ኣፋነዉዎ ። ” ጉዳይካ ክጻረይ እዩ ” ብምባል ንሰሙን ዝኣክል ድሕሪ ምምልላስ ናብ መዓስከር ሕጻጽ ከም ዝተመደበ ወሰኸለይ ።
ክልተ ወርሒ ኣብ መዓስከር ድሕሪ ምቕማጥ ፡ ናይ መጻኢ መደባቱ ክሰርዕ ፈተነ ። በዚ መሰረት ክሕግዙኒ ይኽእሉ እዮም ዝበሎም ኣብ ወጻኢ ዝቕመጡ ዘመደ- መቕርብ ፡ ናብ አትዮጵያ ከምዝኣተወ ድሕሪ ምሕባር ፡ ከበርክትሉ ዝኽእሉ ሓገዝ እንተሎ ኣንፍ ኢሉ ሓተተ ። ዝረኸቦ ግብረ- መልሲ ግን ፍጹም ተስፋ ዘቑርጽን ፡ ንሓንሳብ ውን ነተን ካብዝን-ካብትን ኣጠራቒሙ ዝድውለሎም ኣዝማድ ኣብ እዝኑ ቴሌፎን አናዓጸዉ ነዛ ምፍጣሩ ከም ዝጸልእ ከምዝገበርዎ እናስቖርቖረ ” ከምዛ ካብ ሰብ ዘይተፈጠርኩ ፡ ኩሉ ዘመድ ሕቖኡ ሂቡኒ ” ምስ በለኒ ብልቢ ከብደይ በልዓኒ ። ብኸምዚ ዓይነይ ሰንፈላል ናብራ መዓስከር ንሓሙሽተ ወርሒ ጸንሐ’ሞ መንእሰይ ግርማይ ፡ ገለ ተስፋታት እንተሃለወ ብምባል ፡ ንኣብ ኣንጎላ ዝቕመጥ ዝነበረ ቐረባ ዘመዱ ” ዋላ ከም ለቓሕ ኣብ ዝባነይ ዝጸንሕ ዕዳ በጃኻ ኣፍቕደለይ ! ” ክብል ሓደ መዓልቲ ከምዝደወለልሉን ፥ መንነት ደዋሊ ድሕሪ ምሕታት ከኣ ፡ ኣብ እዝኑ ከምዝዓጸዎ ፡ ጣዕሳ ዘሰነዮ ቃና ዝፈነወለይ ። ድሕሪ’ዚ ኩሉ ዝሓሰቦን ዝመደቦን ፍሕ-ፋሕ ክብሎ ተረድኦ’ሞ ፡ ዓቕለ-ጽበታዊ ዕድላት ሃሰስ ኣብ ምባል ተዋፈረ ። ከም ዝሓሰቦ ከኣ ፡ ቅድሚ ነዊሕ እዋን ናብ ኢትዮጵያ ዝሰገሩ ደቂ-ዓዱን መዛንኡን ኣብቲ ክፉእ ስራሕ ” ሰብ ምስጋር ካብ ኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ” ዝተዋፈሩ ተላለየ’ሞ ፡ ነዊሕ ከይጸንሐ ከኣ ነቲ ከም ከብዲ ኢዱ ዝፈልጦ ቦታታት ፡ ከም ቐንዲ ምንጪ እቶትን ፡ ኣምስያኡ ከኣ ናብ ዝብጻሕ ክበጽሕ ከምዘኽእሎ ብምሕላን ብዘይ ዝኾነ ይኹን ውልውል ኣተዎ ። ቐንዲ መደበሩ ኣብ ከተማ ሽረ ብምግባር ከኣ ፡ መዓስከር ሕጻጽ ሳሕቲ ዝቕልቐላ ኮነት ። ቐዳማይ ፥ ካልኣይ ጉዕዞ እናበለ ፡ ከም ንቡር ስራሕ ተተሓሕዞ ። ከም ዕረፍቲ ኢሉ ዝሕስቦ ምምጻእ ናብ ኣዲስ ኣበባ ሓሻሽነቱ ዘግሃደ ኣጋጣሚ እዩ ። ነታ ከም ንብርቲ ዝጥቀመላ ተደጋጋሚት ሓረግ ” ኣብ ሰሜን እንድየ ቐንየ ” ምስማዕ “ዋእ ! ኣታ እዚ ወዲ ደሓን’ዶ ይመስል ኣይነበረን ” ዘብል ኮነ ። ምስ ምኽዕባት ጠገለ ዘይብሉ ገንዘብ ፡ ዋላ ነቲ ኣብቲ ከባቢኡ ዝቕመጥ ዝነበረ ሰብ ክሳብ ዘሰክፍ ደረጃ በጽሐ ” መወዳእታኡ የጸብቐሉ ፡ ይስተር ! ” ዝብል በዝሐ ። ዝነበሮ ጭንቕን መከራን ንእለቱ ተረሲዑ መዓልታዊ መስተን ስኽራንን ኮነ ። ካብ ዓይኒ-ሰብ ንምኽዋል ያኢ ተባሂሉ ፡ ቐጻሊ ለውጢ ዝሓድረሉ ሆተላት ይገብር ምንባሩ መቕርቡን ፡ ኣብቲ መጀመሪያ ስደቱ መቑሩሱ ዝነበሩ ሰባት ክዛረቡ ሰሚዔ ኣለኩ ። ከምዚ እናበለ ንንውሕ ዝበለ እዋን ፡ ብዝሕ ዝበለ ክኸውን ዝኽእል ኤርትራዊ ናብ አትዮጵያ ከምዘስገረ ብሩህ ኮነ ።
ሓደ መዓልቲ ብመስረት መደቡ ” ናብ ‘ሰሜን’ ክኸይድ እየ ” ብምባል ፡ ብዙሕ ከይጸንሐ ፍጹም ሽርብ ኢሉ ፡ ህጣሙ ከምዘጥፈአ ። ብቐረባ ዝፈልጥዎ ዝነበሩ ሰባት ፡ ” ኣይ ኣብ መገዲ እዩ ዝህሉ ” ካብ ዝብሉ ወርሒ ዝኸውን ሓለፈ ። ማዕረ ማዕረ’ዚ ኣብ ከባቢኡ ዝነበሩ ፈለጥቱ ፡ ርጉጽ ዘይኮነ ወረ ከምዝሰምዑ ተታሒዙ ዝብል ከምዝኾነን ፡ ደሓር ሓታቲተ ከምዘረጋገጽኩዎ በርሃለይ ። ምስ ግዜ ከኣ መንእሰይ ግርማይ ፡ ሰባት ካብ ኤርትራ ክወስድ ንባዕሉ ከምዝተወስደ ግሁድ ሕቒ ኮነ ። ” ለካ ነቲ ወሳዲ ከኣ ወሳዲ ኣለዎ’ዩ ! ” ኣበለኒ ብውሽጠይ ። ድሮ’ኳ እነሆ ሰለስተ ዓመቱ ቐሪቡ መኣትዎ መንእሰይ ግርማይ ብዘይ መላሲ ወረ ካብ ዝተርፍ ።

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s