ኩነታት ኤርትራውያን ሓተትቲ ዑቕባን ስደተኛታትን ኣብ ኡጋንዳ

ኣብ ኡጋንዳ ብፍላይ ከኣ ኣብ ካምፓላ ንኤርትራውያን ስደተኛታት ዝተፈላለዩ ምስ ጉዳይ ዑቕባ ዝተኣሳሰሩ ዕንቅፋታት የጋጥምዎም። ኣብ ካምፓላ ንኤርትራውያን ሓተትቲ ዑቕባ ኣሸጋሪ ዀይኑ ዘሎ ጕዳይ ምስ ምውሃብ ዑቕባ ተኣሳሲሩ ዝኸይድ ጒቦን ሕጋዊ ጸገማቱን እዩ። እዚ ዝስዕብ ጽሑፍ ንኹነታት ኤርትራውያን ሓተትቲ ዑቕባን ስደተኛታትን ኣብ ካምፓላ ክርኢ እዩ።

Kampala city

  1. ኣሕዋት ተመሲሎም ዝቐርቡ ጕሓላሉ ኣብ ኡጋንዳ

ገለ ኻብቶም ኣብ ኣብ ካምፓላ፡ ኡጋንዳ ዝነብሩ ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ዑቕባ ኸምዝተዋህቡ ዘረጋግጽ ወረቐት ንምርካብ ስለዝህወኹ ብዘይሕጋዊ መገዲ ብጉቦ ክረኽብዎ ብዙሕ ገንዘብ ዝኸፍሉ ብዙሓት እዮም። ነቲ ዘይሕጋዊ ወረቐት ንምርካብ ካብ 700 ክሳብ 900 ዶላር ኣመሪካ ከምዝኸፍሉን፡ ኣብ ገለ ኣጋጣሚታት እቲ ዝሓዝዎ ሰነዳት መበቆላውነቱ ምስተመርመምረ ዘይሕጋዊ ምኻኑ ተፈሊጡ ከም ምቍራጽ ንዓመታት ዝተጸበይዎ መገሻ ዝኣመሰለ ዓበይቲ ዕንቅፋታት የጋጥሞም።  ነዚ ዘይሕጋዊ ሰነዳት ሒዝካ ናይ ንግዲ ፍቃድ፡ ናይ መኪና መዘወሪ ፍቃድ ይኹን ካልእ ሕጋዊ ጉዳያት ንኽትፍጽም ኣጸጋምን ብገበን ዘሕትት ምዃኑን ስደተኛታት ነበርቲ ካምፓላ ከስተውዕሉሉ ንድሕነቶም ኣገዳሲ እዩ።  ስደተኛታት ኤርትራውያን ካብቶም ብስስዕቲ ገንዘብን ብንዕቀት ድሕነት ኣሕዋቶምን ተመሪሖም ንግሩሃት ሰባት ናብ ከምዚ ዓይነት ሓደገኛ ገበን ክኣትዉ ዝመርሕዎምን ገንዘቦም ብመብጽዓ ሓሶት ዝምንጥልዎምን ኣደናገርቲ ክጥንቀቑ እዋኑ እዩ።

  1. ዘይሕጋውያን ፖሊስ

ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ካምፓላ ዝተፈላለዩ ውልቀ ሰባት ናይ ፖሊስ መንነት ብምሓዝ ንስደተኛታት ኣብ መንገዲ ይኹን ኣብ ኣባይቶም ብምምጻእ፡ ወረቐት ዝሓቱ ኣለዉ። እዞም ዘይሕጋውያን ሰባት ፖሊስ ተመሲሎም ብፍላይ ንኤርትራውያን ስደተኛታት ብምሓዝ፡ ገንዘብ ከምዝሓቱን ከምዘከላብቱን ብዙሓት ይምስክሩ ኣለዉ። ብመሰረት ሕጊ ሃገር ኡጋንዳ፡ ዝኾነ ይኹን ሰብ ብዘይ ናይ ቤት ፍርዲ ወረቀት ናብ ቤትካ ኣትዩ ኽፍትሽ ይኹን፡ ወረቓቕቲ ክሓትት ኣይፍቀደሉን እዩ። ስደተኛታት  ኣብ ሕጊ ዘለዎም ድሩት ኣፍልጦ መዝሚዞም ግዳይ ይገብርዎም ስለዘለዉ ኤርትራውያን ስደተኛታት ክጥንቀቑ፡ ብፍላይ ድማ ኣደ ቆልዑን ካልኦት ደቂ ኣንስትዮን ልዑል ጥንቃቀ ክገብራ ይግብአን። ካብ ሓፈሻዊ ስክፍታ ንምድሓንን ካብ መፈንጠራ መደናገርቲ ንምምላጥን ኣብ ግዚኡ ሰነዳት ምሕዳስ ፡ ቅድሚ ወረቓቕቲ ምርኣይ እቶም ሓተትቲ ብርግጽ ኣባላት ፖሊስ ኡጋንዳ ምዃኖም ዘረጋገጽ ወረቓቕቲ ከርእዩ ምሕታት፡ ከምኡ ድማ ናብ ዝቐረበ መደበር ፖሊስ ምሕባር የድሊ። ኣብ ሓደ ከባቢ እትነብሩ ስደተኛታት ንሓድሕድኩም ክትተሓባበሩን ክትተሓጋገዙን ንመደናገርቲ ንምፍሻል ሓጋዚ እዩ።

 

  1. ትምዩን ሰነዳት

ኡጋንዳ ብዝሒ ስደተኛታት ኣብ ምቅባልን ብምዕቋብን ኣብ ኣፍሪቃ ቐዳመይቲ ተስራዕ ኣላ። ብድረጃ ዓለም’ውም ምስተን ቀዳሞት ሃገራት’ያ ትስራዕ። ብፍላይ ኣብ ከተማ ካምፓላ ብዝሒ ስደተኛታት ካብ ጊዜ ናብ ጊዜ እናወሰኸ ንኻብ ካልኦት ሃገራት ዝመጹ ስደተኛታት እቲ ዝግባእ ናይ ዑቕባ ወረቓቕቲ ብስሉጥ ክወሃቦም ከሎ፡ ንብዙሓት ኤርትራውያን ስደተኛታት ንዉህዳት እንተዘይኮይኑ ንዝበዝሑ ኣይወሃቦምን እዩ። መፍትሒ ኽንዲ ምንዳይ ብዙሓት ኤርትራውያን ስደተኛታት ብዙሕ ገንዘብ ከፊሎም ትምዩን ሰነዳት ብምግዛእ መፍቶ ደለልትን ተምየንቲ ወረቓቕትን ይዀኑ ኣለዉ። ኣብ ውሑድ መዓልታት ተሰሪሑ ኣብ ገዛኻ ወይ ኣብ ባራትን እንዳ ሻህን ዝወሃብ ሰነዳት ዘይሕጋዊ ምዃኑን ኩሉ ጊዜ ንሽግር ዝዕድምን ሕጋዊ ተሓታትነት ዘስዕብን ስለዝዀነ፡ ብሰንኪ ምትላል ጉዳያትካን ሓሳባትካን መገድኻን ክሰናኸል ከምዝኽእል ምስትውዓል የድሊ እዩ። እዚ ዘይሕጋዊ ሰነዳት ናይ ስደተኛ ወረቀት ሒዞም ዝጸንሑ  ሰባት ኣብ ዘይገመትዎ መዋጥር ይኣትዉ  ኣለዉ።

ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሓንቲ ዘይሕጋዊ ሰነዳት ዝነበራ ኤርትራዊት ኣደ፡ ንውላዳ ናብቲ ፋይላ ንምጽንባር ናብ በዓል መዚ ስደተኛታት ኡጋንዳ ብምኻድ ከተመዝግብ ወረቃቕታ ምስ ኣቕረበት፡ እቲ ሰነዳት ዘይሕጋዊ ስለዝነበረ እቲ ወረቓቕቲ ተመንጢላ ብሕጊ ተሓታትቲት ምዃና ተገሊጹላ። ብዘይካ ንብዓት ክትዛረብ ኣይከኣለትን። ዝተኸፍለ ገንዘብ ንብላሽ ኮይኑ፡ ኣብዚ እዋን ብዘይ ሰነዳት መፍቶ ናይቶም ወረቀት ዝሓቱ ዘይሕጋውያን ፖሊስ ከይትኸውን ተስግእ።

ኣብ ካልእ ኣጋጣሚ፡ ሓንቲ ኤርትራዊት መንእሰይ ብዘጋጠማ ናይ ኩሊት ጸገም ተዳኺማን ተጸጊማን ብምንባራ እሞ ፈለጥታ ብዓቕሞም ክገብርዎ ዝኽእሉ ኣዝዩ ድሩት ብምንባሩ ናብ በዓልመዚ ስደተኛታት ኡጋንዳ ወሲዶማ። ህጹጽ ረድኤት ክግበረላ ምስ ሓተቱ፡ ዘለዋ ሰነዳት  ከቕርቡ ተሓቲቶም። እቲ ወረቓቕቲ ምስተራእየ፡ ተራ ቝጽሩ ናይ ካልእ ሰብ ስም ዝነበረን፡ ብዘይግቡእ መስርሕ ናብ ስማ ኸምዝተቐየረን ተሓቢሮም። ክልተ ኮላሊታ ተተንኪፈን ኣብ ኣፈፌት ሞት ዝነበረት መንእሰይ እቲ ዝነበረ ጸገማት ከይኣኽላ ተወሳኺሽግር ኰይንዋ። ጸገማ ዝረኣዩ ሰራሕተኛታት ናይቲ ኽፍሊ ናብ ፖሊስ ከይዳ ከምብሓድሽ ክትምዝገብን ብህጹጽ ናይ ሓታቲ ዑቕባ ወረቐት ክወሃባ ብምውሳን ቀዳምነት ሕክምና ክትገብረሉ ትኽእል ኩነታት ብምጥጣሕ ዝንኣድ ወሳኔ ወሲኖም።

ብዘይካዚ፡ መምርሒ ፍቃድ መኪና ንምውጻእ፡ ናብቲ ፍቃድ ዝህብ ኣካል ዘምርሐ ሓደ ኤርትራዊ መንእሰይ’ውን እቲ ዘቕረቦ ሰነድ፡ ዘይሕጋዊ ብምዃኑ በቲ ቤትጽሕፈት ተሓዲጉ ጉዳዩ ኽጻረ ስለዝተወሰነ ብዘይ ሰነዳትን ኣብ ሓደጋን ይርከብ። እዚ ውሑድ ካብቲ ዘጋጥም ኰይኑ ንብዙሓት ሰባት ግዳይ ጌሩ ዝርከብ ዘይተፈትሐ ግድል ኮይኑ ይርከብ።

ንገለ ሰባት ሰሊጥዎም ኢልካ ናብ ህጉም ምምራሕ ንገዛእ ርእስና እዩ ዝሃሲ። ንመደባትካን ግዜኻን ብዓቢኡ ድማ ንህወትካ ኣብ ሽግር ምእታው እዩ። ጉዳያት ኣይሰልጥን እዩ ኢልካ ኣብ ከምዚ ኩነታት ምውዳቕ፡ ብሕጊ ተሓታቲ ብምዃን ክሳብ ናብ ቤት ማእሰርቲ ምብጻሕውን ከጋጥም ይኽእል። እዚ ንብዙሓት ግዳይ  ብምግባር፡ ንገለ ውሑዳት  ምንጪ ኣታዊ  ኰይንዎም ዘሎ ጉዳይ ኣብ ኡጋንዳ እንርከብ ኤርትራውያን ንንቕሓሉ፡ ንሓደስቲ ስደተኛታት ቅኑዕ ሓበሬት  ክንህብ ይግባእ።

 

Advertisements

2 thoughts on “ኩነታት ኤርትራውያን ሓተትቲ ዑቕባን ስደተኛታትን ኣብ ኡጋንዳ

  1. eyob yehdego

    It is those HILNA ZEYBILOM KIBRI HIZBOM ZEYRU ZEYRU WIN NATOM KIBRI NIGENZEB ZISHETU WILQE SEBATIN KORAKUR PFDJ Eritreans to blame first. The problem bigins within Eritreans so called BUSINESS bikbrika. Ezom Gohafat tsibah zibekiyu seb Awaridom Ayweledu Dirbayat, Nihaftom kikelakelu zeydefru Zirugat, Meshamush deqi Eritrea to blame.

    Like

  2. Abrhet

    ኣዝየ እየ ዘመስግን ስለ እዚ ኩሉ ሓብውሬታ ምኽንያቱ ኣገዳስን እዋናውን ብምኻኑ ኣምላኽ ይበርኩም ንኸምዚ ዝብለ ሰናይ ሓሳብ ምብጋስኩም ኣምላኽ ይባርኩም ብወገነይ ኩሉ ግዜ ናይ ኤረትራውያን ስደተኛታት ክሓስብ እንኮሎኹ ኣዝዩ እዩ ዝግውርመኒ ምኽንያቱ ናይዚ ኩሉ ሽግር ኣካየድቲ ባዕላትና ስለ ዝኾና ማለተይ ሓውኻ ወይ ዓርክኻ ተመሲሉ ደሓን ከሳልጠልካ’የ ይብለካ ተመሊሱ ግን ዘይተኣደነ ገንዘብ ይሓተካ ሽዑ እቲ ገንዘብ ነቶም ሰበስልጣናት እዩ ግቦ ዝዋሃብ ( እቶም መደናገርቲ ቢዝነስ ይብልዋ ) ጠንቃ ብዙሕ እዩ ምኽንያቱ ነቲ ብሕጋዊ ክትረኽቦ ዝግብኣካ ወረቐት ብስርቂ ክትረኽቦ ካልእ’ውን ነቶም ሰበ ስልጣናት ሕማቕ ተልምዶም ኤረትራውያን ኣሕዋት ኣብ ዝኽድና ኬድና ሽምና ተበላሽዩ በጃኹም ኣሕዋት ንሕሰብሉ ካልእ ክብሎ ዝደሊ ባሕጋዊ መንገዲ ክንረኽበሉ ንኽል እንተደኣ ኣሎ ኮይኑ ነዚ ሕጋዊ ነገር ክንጥቀመሉ ንተባባዕ ኣቐዲመ ስለዝገበርኩሞ የመስግነኩም

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s