ሓሲብካ

ምሕሳብ ገበን እንተኾይኑ፡ ሰብ ኮንካ ምፍጣር ዝበኣሰን ይቕረ ዘይበሃሎን ገበን ክኸውን ኣሎዎ። እቲ ምንታይ ኩሉ ኣብ ዙርያና እንዕዘቦን ምክንዋን ናብራ እንጥቀመሉ ነገራት’ውን ከይተረፈ ውጽኢት ሓሳባት ስለዝኾነ። ብዘይ ወረቐት ምንቕስቓስ፡ ንበይንኻ ምሕሳብ ዘይፍቐዶ ቦታን ሃገርን ኣሎ እንተተባህለስ፡ ኪኖ ምድንጻውን ምድናቕን ሓሊፉ እንታይ መግለጺ ከይወሃቦ አሉ፡ የግዳስ ”ንምንታይ ግን እዚ ኩሉ?” ኢልካ ንነብስኻ ካብ ምሕታት ከምዘይተምልጥ ይገብረካ። እገለ ስግረ ዶብ ሓሲብካ ተባሂሉ ተኣሲሩ፡ እገሊት ስግረ ዶብ ሓሲብኪ ተባሂላ ተሓቢሳ፡ ወቕታዊ ዕላል መቕርብ-መሃዙት’ኳ እንተነበረ፡ ምሒር ዝተጋነነ እናመሰለኒ፡ ሓያለይ እዋን ከም ተራ ቤላ-ቤሎው እሓልፎ ነበርኩ፡ ኣቃጫጭ ብዝመልኦ ኣስተንትኖ ”ዋእ! ግደፉና እስከ ሱቅ በሉ፡ እንታይ እዩ’ከ? ሓሲብካ እናበልካ ማእሰርቲ” እብል። እንታይ ትሓስብ ምህላውካ ይትረፍ ኣብ ርሑቕ ቦታ ንዘሎ ሰብ፡ ኣብ ጥቓኻ ዘሎ’ውን ክፈልጦ ዘይክእል ነገር ኮይኑ፡ ብገዛእ ልሳንካ ዘውጻእካዮ ቓል፡ ኣብ እዝኒ ሰማዒ ወዲቑስ፡ ብዝግባእ እንተተርⶓሙ’ኳ ንጋዳ። እንተ ናይ ሕጂ ግን ልቢ እተሓስቦን ኣእምሮ ዘሰላስሎን ነገራት ከምዘለዎ ኣቐምጥ ኣቢሉ ዘርኢ ወይ ዝነግርን መሳርሒ ዝወነኑ ክመስሉ፡ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ምጥርጣር ”ከምዚ እባ ኸምቲ ሓሲብካ ኢኻ’ሞ፡ ናብ ማሕቡስካ” ተባሂልካ ክትዳጎን፡ “ከመይ ከመይ ድዩ እዚ ነገር?” የብለካ። ኣብቲ መጀመሪያ ስማዕ እዚ ነገር፡ ብኸምዚ ኣቐድም ኣቢለ ዝተናኸፍክዎ ጌረ ነዛ ንውልቐይ፡ ሰብ ኣብ ዘይብሉ ቦታ ኮይነ ከእምና እፍትን ነበርኩ። ምኽንያት ንበይነይ ምዃነይ ”ኦይ ኣታ ሓቖም’ኳ ይኾኑ!” ዝብል ኣዝዩ ሃሳስ ጥርጣረ ስለዘሕደርኩ እየ። ምስ ግዜ ግን ወዮ ብዓይኒ ጥርጣረን፡ ሳሕቲ’ውን ከም ሓሶት ዝቖጽሮ ዝነበርኩ ጉዳይ ምስናይ ሙሉእ ህልውናኡ ”በል ሕጂ እመን” እቲ መማህርትኻን ዓርክኻን ቴድሮስ፡ ሓሲብካ ተባሂሉ፡ ኣብ ዓዶ-ኣበይቶ ተኣሲሩ ኣሎ ምስ በሉኒ ግን፡ ከም ሓደ ኽንዲ-ኻላእ ዝኸውን ፍጡር ጉንዲ እዝነይ ዘላተመኒ ኮይኑ እናተሰመዓኒ፡ ካብቲ ዝነበረኒ ምጥርጣር ንእለቱ ተበራቢረ ውነይ ፈለጥኩ።

ኣነን ቴድሮስን ካብ ኣንፋለጥ ልዕሊ 10 ዓመት ኣሕሊፉ ነበረ፡ ኣብ ሓደ ቤት-ትምህርቲ ብስራሕ ምስ ተራኸብና ክሳብ ግዜ ስደቱ ኣይተፈላለናን። ንስርሑ ዝግባእ ክብሪ ዝህብ መንእሰይ ብምንባሩ፡ ተደፈን ዝብሎ ኣይነበረን። ዝምነዮ ዝነበረ ዓውደ ትምህርቲ ብዘይምጽንዑ ኩሉ ግዜ ቒር ካብ ዘብሎ ኮይኑ፡ ኣብ ትምህርቲ ዝነበሮ መርገጺ ልዕሊ ማንም ካብ ኣነ ዝቐረብኩዎም ፍሉይ የብሎ። ተዋፊሩሉ ዝነበረ ዓውደ ምምህርና ዘይወሓጠሉ’ኳ እንተነበረ፡ “እንታይ ገበሩ እዞም ተማሃሮ?” እናበለ ነዊሕ ከምዝተሳለየ ኣጥዕየ እፈልጥ እየ። ድሕሪ ግዜ ግን ዘለቕ-ወለቕ እናበለ ካብ ናብ ስራሕ ዝመላለስ፡ ኣቡኡ ዘፍለጠ ስራሕ ፈቲሑ ኮፍ ክብል ወሰነ። ምዩቕ እናበለ ምንባር ከም ንቡር ወሲዱ ከኣ ን2 ዓመት ተሳለየ። ኣብ ዝተራኸብናሉ ግዜ ብዛዕባ ትምህርቲ ከይተዛረበ ምሕላፍ ዘይኮነሉ ቴድሮስ፡ ኣብ ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠት Peace and conflict resolution                            ከጽንዕ ከምዝምነ ኣብ ነንበይኑ ኣጋጣሚታት አተንብሃለይ ነበረ። ምስ ዝነበረ ኩነታት ዓዲ እናኣዛመድና፡ ዝጥቀስ ለውጢ ዘምጽእ እናመሰለና፡ ሕልሚ ዝመስል ጥዑም እዋን ነሕልፍ ነበርና። እንተ ብዛዕባ ስግረ ዶብ ወላ ሓንቲ መዓልቲ’ውን ትኹን ክዛረብ ሰሚዐዮ ዘይፈልጥ ቴድሮስ፡ ኣበይን? መዓስን? ተኸታቲሎም ደኣ እዮም፡ ስግረ ዶብ ሓሲብካ ኢኻ ኢሎም ዝኣሰርዎ። እኳ ካብ ማእከል ከተማ ርሕቕ ዝበለ ቦታ ከይከውን፡ ወይ ኣብ ካልኦት ከተማታት ኤርትራ ረኺቦሞ እንተዝኾኑስ፡ እንደለ ምኾነ፡ እናኸድካ ኢና ሒዝናካ ተባሂሉ፡ ሓንኳል ምኽንያት ተዋሂብዎ ምተኣስረ። ኣብ ማእከል ከተማ እናሃለካ፡ ሓሲብካ ተባሂልካ ክትእሰር ግን፡ እንዳበልኩ ንበይነይ ኣብ ሓሸውየ ዝመስል ሓሳባት ኣተኹ። ወዮ ደኣ ንቡርን ሕግን ዘየለ ኮይኑ እምበር ”በሉ እስከ ናበየናይ ሃገር ክኸይድ እየ’ኸ ክሰግር ሓሲበ?” ኢልካ ምተሓተተ’ሞ፡ እቲ ብድሕሪኡ ክስዕብ ዝኽእል መልሲ፡ ኣፍካ ማይ ዘምዑግ ከምዝኸውን ኣየጠራጥርን። እቲ ኣይተረኽበ፥ እቲ፡ እንዶ’ሞ ኾነ። ቴድሮስ ከም ዝሃቦ፡ ብዘይ ፈልጦን ዘይሓሰቦን ጉዳይ፡ ንኽንድዚ እዩ እዚ ገበንካ ዘፍርደካ ከይተባህለ ናብ ዓዲ-ኣቤይቶ ተዳጎነ።

ኣብተን ስሕት ኢለ ክበጽሓሉ ዝተበገስኩለን እዋናት፡ ምርኣይ ካብ ዘይፍቐዶም እሱራት ብምዃኑ፡ ብዘይካ ቀንጠ-መንጢ ምልኣኽ፡ ምርኻብ ዘይከኣል ብምንባሩ ካልእ ዝኸፍአን ዝበኣሰን ኣተሓሕዛ፡ ኣብ ርእሲ እቲ ሓሲብካ ዝበሃል ኣምር እዩ። ብኸምዚ ንከባቢ 2 ዓመት መመላእታ ብዘይካ”ክትከይድ ሓሲባክ ኢኻ፡ እመን!” ዝዓይነቱ ማህረምቲ ዝበዝሖ መርመራ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ምስናይ ምፍርራሑን ምጉብዕባዑን ነጻ ተለቒቑ፡ ናብ ምዱብ ሰራዊት ተመደበ። ብድሕሪ ምፍትሑ “ዋእ! እንታይ’ሞ ክንብል ኢና?” እናበለ ክስሕቕ ከሎ፡ ነገረ ጥዕና ዘይኮነ ሰሓቕ፥ ክቱር ጓህን ሕርቓንን ዘንቀሎ ምዃኑ የፍልጥ ነበረ። በቲ እዋን’ቲ እንታይ-እንታይ ይሓስብ ምንባሩ ኣረጋጊጸ’ኳ እንተዘይፈለጥኩ፡ ንምግማት ግን ዝኣክል ናጽነት ነበረኒ። ሓሲብካ ተባሂሉ ንዝተኣስረ ሰብ፡ ውዒሉ-ሓዲሩ፡ ከም ዝሓስብ ኢኻ ትደፋፍኦን ተዘኻኽሮን ዘለኻ። ቴድሮስ ዓርከይ ካብቲ ዝጠርጥርኩዎ ከይወጸ፡ ዝረኽበ ይርከበኒ ክወጽእ እየ ብዘስምዕ ዕላላት ኣብዘሓለይ። ሓልዮትን ስክፍታን እንዳ ሓወስኩ” ይሓይሽ ኢልካዮ?” እብሎ’ሞ “እንታይ ደኣ’ሞ፡ ኣይ ኣዘኪሮሙኒ እንድዮም” እብለኒ እናሰሓቐ፡ ብውሽጠይ ሕማቕ ኣየጓንፍካ፡ እምበር ሓቅኻ ኢኻ እብል። ብኸምዚ ሰንፈላል ዝመልኦ ናብራ፡ ንዓመትን መንፍቕን ኣብ ውትህድርና ምስ ተሳለየ፡ ሓሳብ ልቡ ፈጺሙ ናብ ሱዳን ሰገረ። ብዘይ ስራሕ ናብራ ስደት ከቢድ ምዃኑ ኣጸቢቑ ዝፈለጠ ቴድሮስ፡ ከይተደናጎየ ናብ ስራሕ ምምህርና ተመሊሱ፡ ሂወት ስደት ተተሓሓዞ። ዝጠቅም ትርፊ ክፍሊት’ኳ እንተዘይነበሮ፡ ርእሱ ክኢሉ ካብ ማንም ከይተጸበየ ከምዘካይዶን፡ ናበይን? እንታይን? ሓሲብካ ከይተባህለ ብሰላም ሰሪሑ ገዝኡ ይኣቱ ምህላዉ፡ ዝያዳ ኩሉ ርግኣት ከምዝፈጥረሉን፡ ኣብቲ ኣብ ነዊሕ እዋን ብኢንተርነት እንራኸበሉ ዝነበርና እነግረኒ ነበረ።

ሱዳን እቲ ናይ መጨረሽታ ረጊኡ ክቕመጠሉ ዝኽእል ዓዲ ብዘይምንባሩ፡ ግዜን ኩነታትን እናኣጽነዐ፡ ናብ ካልእ ሃገር ክሳግም ምዃኑ ጎቦ-ጎቦ እናበለ ይነግረኒ ብምንባሩ፡ ደቡብ-ኣፍሪቃ ኣትዩ ምስ ሰማዕኩ ብዙሕ ኣይተገረምኩን፡ እንታይ ኮን ክገብር እዩ? እናበልኩ ካብ ምሕሳብ ግን ዓዲ ውዒለ ኣይፈልጥን። ቅድሚ ነዊሕ ዓመታት ናብቲ ሃገር ዝኣተወ ዓርኩ፡ ናይ ገዛእ ርእሱ ትካል ከፊቱ ብምጽንሑ፡ ቴድሮስ ነዊሕ ከይተኸላበተ፡ ምስኡ ተጸጊዑ ሂወት ደቡብ ኣፍሪቃ ፈለሞ። ብዓቕሙ ኣብ ትካል እንዳ ዓርኩ እናሰርሐ ን3 ዓመት ምስ ጸንሐ፡ ዓዲ ክቕይር ብምሕሳብ ዝሓሸ መንገዲ ሃሰው ኣብ ምባል ኣተወ፡ ሓደ ድሕሪ’ቲ ካልእ እናፈተነ ከኣ ብተስፋ ተጓዓዘ። ካብ ኣፉ እሰምዖ ከምዝነበርኩ፡ ኣብ ገለ እዋናት ፍጹም ተስፋ ቕሪጹ ዝገብሮ እጠፍኦ ምንባሩን ከይሓብአ አዘንትወለይ ነበረ። ብማእሰርቲ “ሓሲብካ” ዝጀመረ ከርተት ዝመልኦ ናብራ ስደት ቴድሮስ፡ 6 ዓመት ምስ በልዐ፡ ናብቲ ብዕላል ጥራይ ጽቡቕ ምዃኑ ዝንገረሉን፡ ግን ከኣ ቴድሮስ ኣማሪሩ ዘይጸግበሉ ሃገረ ካናዳ ኣተወ። ዝምነዮ ዝነበረ ምቕጻል ትምህርቲ፡ ብስራሕን ክብደት መነባብሮን እቲ ሃገር፡ ኣዝዩ ዘይከኣል ከምዝገብሮ መረረ እናሓወሰ ክነግረኒ ከሎ፡ ምግናን ዝተሓወሶ እናመሰለኒ አቃጭጨሉ ነበርኩ። ዘይክማህ ድሌትን ባህግን ዝነበሮ ቴድሮስ ናብራ ስደት ኣሰኒፍዎ፡ ኢዱ ክህብ ወላ ሓንቲ መዓልቲ’ውን ትኹን ዘይምግማተይ፡ ሂወት ዓዲ-ጓና ማዕረ ክንደይ ፈታንን ከቢድን ምዃኑ ደንጉዩ በርሀለይ። ሓላፍነት ስድራን ሓዳርን እናተበራረዩ ካልእ ከምዘይሓስብ ከም ዝገበርዎ፡ ከም ዋዛ ኣምሲሉ ክነግረኒ ከሎ፡ ቅንኢ ብዝተሓወሶ መንፈስ እሕጎሰሉ። ካልእ እናሓሰቡ፡ ሓሲብካ ኢሎም ኣብ ዘይሓሰብካዮ ዘእትዉ እናዘከርኩ ከኣ ንድሕሪት ተመለስኩ።

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s