ወላዲ ዝረኽቦ

ዛንታ ፍልሰትን ስደትን ዓድና ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ እናኸፍአን ኣተሓሳሳብን እናኾነ ኣብ ዝመጸሉ እዋን፡ መን ድኣ ኣብ ዓዲ ተሪፉ ዘሎ?” ዘየብል ኣይኮነን። ዘዝኣኸለ ፍጡር ኣብ ክንዲ ወሊዱን ዘሚዱን፡ ጥዑም ንፋስ ዓዱ እናኣስተማቐረ፡ ፍቕሪ ወለዱን ኣሓቱን ዝቛደስ፡ ፈቐዶ ሓሲብወንን ዘኪርወንን ዘይፈልጥ ሃገራት ፋሕ-ጭንግራሕ ኢሉ፡ ሕሱም ናብራ ስደት ከም ዝቐምስ ኮይኑ ኣሎ። ኣብ ዓዲ ዝተረፉ ወለዲ ጻማ ድኻሞም ከይተፈድዩ ብጽሙዋ ተበሊዖም እ …. ህህህ እናበሊ ይነብሩ። ዝበዝሓ ስድራ-ቤታት በዚ ግናይ ኩነታት ዝተተንከፋ ኮይነን፡ ብዕድመ ድፍእ ዘበሉ ወለዲ ካብ ሓንዘፍ-ዘፍ ዝብሉ ዝነበሩ ብዙሓት ደቖም፡ ብዘይ መኽሊ ፡ ነዛ ታኒካ ማይ’ውን ትኹን ዘቐብሎም ዘይብሎም፡ ኣብ ሃገርገር ዝብል ቤት ንበይኖም ዝተረፉ ከምዘለዉ ክትሰምዕ ከለኻ፡ ሕማቕ ስምዒት ወሪሩ፡ ነዛ ትሓስቦ ከምዝጠፍአካ’ዩ ዝገብረካ። ናይቲ እናተረድኦን እናፈለጠን ዓዱ ሓዲጉ ዝወጸስ ዝኾነ ምኾነ፡ ከሎ ጌና ክብገስ ከሎ፡ እንተወሓደስ እንታይ ከም ዘጋጥሞ ሓሲቡን ገሚቱን ስለዝነቕል፡ እንተኸፍአስ ንኹሉ ኩነታት ብኣእምሮ ድሉው ኮይኑ ስለዝኸውን። ከፊኡ ዘሎ ናይቶም ኣብ ዓዲ ገዲፍናዮም ንመጽእ ዘለና መሳኪን ወለዲ፡ ዘይሕሱብ ናጤባ ኮይኑዎም፡ ከምኽንዩልናን ክከላኸሉልናን እዛ ምድረ-ሰማይ ዕርብ እትብሎም።እንታይ ክገብሩ፡ ኣብ ሕማቕ እዋን ተፈጢሮም በጃኹም!” ብዘስምዕ ምስቑንቛን፡ ዘለውዎ ሕማቕ ሃለዋት ከም ንቡር ወሲዶም ኣይትተዓንቀፉ! ሕማቕ ኣይርከብኩም! እሾኽ ኣይጋእኩም! ” ወዘተ እናበሉ፡ ዕምሪ ስደትና ሓጺሩ፡ ዕድመ ከየሰነፎምን፡ ዝዓበየት ምፍልላይ ከይተቓጸጸቶም፡ ምርኻብን ምትእኽኻብን ደቖም ክርእዩ ወትሩ ይጽልዩን ሃንቀው ይብሉን። በቲ ዘይነጽፍ ፍቕሮምን ሓልዮቶምን፡ ተወሊድና ክሳብ ክንዲ ሰብ ኣኺልና ካብ ቅድሚ ዓይኖም እንፍለ፡ ብኣካልን ብመንፈስን ክከላኸሉልና መከረኦም ጸጊቦም   ሕ….. ል…..ፍ…. ይብሉልና። ይዋእዮም መሳኪን ወለዲ!። ኣብ ቕድሚ ዓይኖም ዝፍጸም ዘሎ ሕሱም ኣተሓሕዛ፡ ዓገብ ከምዘይብሉ ጌሩ፡ ቓንዛኦም ከም ምራቕ ንውሽጢ ውሒጦም ከምዝነብሩ ገይሩዎም።

ቅድሚ 10 ዓመት ኣቢሉ ይኸውን ዝሰምዖ ዝነበርኩ ዕላል ከይደንጎኹ’የ ኣረጋጊጸዮ። ኣብ ከባቢ ዶባት ዝርከቡ መንእሰያት ይኹኑ ኮተት፡ ዕርቡን ስግረ ዶብ ዝተኸፍለሎም ክመስሉ፡ ብጃንዳ-ብጃንዳ ዶብ ሰጊሮም ይሓድሩ ምዃኖም፡ ብስራሕ ናብ ከባቢ ጾሮና  ምስ ተመደብኩ በርሀለይ። መጎተይ ህሉው ኩነታት ንምንታይ ዝያዳ ኣብ ዶብ ዘለዉ ይጸሉ’ኳ እንተዘይኮነ፡ ብዝተጋነነ መልክዑ ምዃኑ ኣሻቓሊ ይገብሮ። እምበር ኤርትራዊ ኣብ ዝሃለወ ቦታ ይሃሉ፡ ኣብቲ ይኹን ኣብቲ፡ ዘንጸላልዎ ዘሎ ሕማቕ ድነ፡ ብማዕረ ንኹሉ ዘረኻኽበሉ ምዃኑስ፡ ረኣዩለይ-ስምዑለይ ዘድልዮ ኣይኮነን።እቲ ኣብ ማእከል ዝርከብስ ዘይ ኩነታትን ዕድልን ስኢኑ’ምበር፡ ኣምበይ ምሓመቐን ዝብሉ ከም ዘለዉ’ውን እፈልጥ እየ። በዚ ኣካይዳ ብዙሕ ዝሕጎስ ከምዘየለ ርዱእ ኮይኑ፡ ዘጋጥም ላኼማን ገልጠምጠምን ትሕቲ-ዕድመን ከይተዘረብካሉ ከምዘይትሓልፍ ይገብረካ። ብሽም እከለ ከይዱ፡ እከሊት ከይዳ፡ ንሕናስ ዘይንኸይድ! እናተባሃሃሉ ዝጠፍኡ ህጻናትን ትሕቲ ዕድመን ብዙሓት ምዃኖምም ዝሰሓት ኣይኮነን። እታ ዝደቐቐት ኣፍልጦ ስደት ዘይብሎም፡ ብጽልዋ ምቕርብ-መሓዛ ዓዲ ሃገር ሰጊሮም ዝሓድሩ፡ ካብ ኣብ ከተማ ዝብገሱ፡ ካብ ከባቢ ዶባት ዘለዋ ዓድታት ዝነቕሉ ከም ዝዛይዱ ዘማትእ ኣይኮነን። ተረካቢ ይዓድዮ ዝኾኖ ወላዲ፡ ኣብ ዘይእቱው ኣትዩ፡ ውሕስነት እቶም ርእዩ ዘይጸገቦም ደቑ ከረጋግጽ ላዕልን-ታሕትን ይብል። ኣብ ምንታይ ዓይነት ህይወት ይኣትዉ ምህላዎም ዘይርደኦምን ዘይፈልጡን ሕጻናት፡ ስደት ንቡር መገሻ ንግደት ጎደቦ-ዓዲ እናመሰሎም፡ ብተመልከተለይ ስደት ክተሓሓዝዎ ምርኣይ ልሙድ እናኾነ ካብ ዝመጽእ ሓያለይ እዋን ኣሕሊፉ ኣሎ።

ሳምሶም 13 ዓመት ዘይመልአ ህጻን እዩ ዝነበረ፡ ቅድሚ 3 ዓመት ኣቢሉ ይኸውን ንሱ ዝርከቦም ብዙሓት ደቂ ዓዱን መማህርቱን፡ ብመሰረት ዝሰምዕዎ ዝነበሩ ወረታት ስግረ-ዶብ ንሕና ካብ መን ንሕምቕ?” ዝዓይነቱ ዕሸላዊ ስሚዒት ተተሓሒዞም ነቐሉ። ቅርበት ዶብ ካብ ዓዶም “ማይ-ዓጋም” ብዙሕ ዝጋነን ብዘይ ምዃኑ፡ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ጸገም ሰገሩ። ብዕድመ እቲ ዝነኣሰ ሳምሶም ብምንባሩ፡ ኣብ ወለዱ ዝተፈጥረ ሻቕሎትን ስክፍታን ክግመት ዘይከኣል ነበረ። ነዛ ዝገብሩዋ ጠፊኡዎም ብዙሕ ልዕልን-ታሕትን’ኳ እንተበሉ፡ ብዘይ ፍረ ምትራፎም፡ ኣብ ሓንቲ ምርጫ ከም ዝወድቑ ገበሮም። እቲ ደሓር ዝኾነ ክኸውን፡ ዕድል እንተጌሮም ከኣ፡ ዋላ ካብ መዓስከር ስደተኛታት ከምጽእዎ ወሰኑ። ወላዲት ህጻን ሳምሶም ከም ዝሃባ፡ ዶብ ሰጊራ ሃለዋት ወዳ ከተጣይቕ ነቐለት። ድሕሪ ነዊሕ ሸንኮለል፡ ሳምሶም ትሕቲ-ዕድመ ምስ ምንባሩ፡ ኣብ መዕቆቢ ትሕቲ-ዕድመ ህጻናት እንዳባጉናከምዘሎ ምስ ኣረጋገጸት ናቢኡ ገስገሰት። ከም ምዝጉብ ትሕቲ-ዕድመ ስደተኛ ተታሒዙ ብምጽንሑ ብዙሕ ተኸላበተት። ወላዲቱ ምዃና ኣረዲኣ፡ ናብ ዓዲ ምሰኣ ክትማልኦ ዘቕረበቶ ምሕጽንታ፡ ብዙሕ መኻልፍ ኣጋጠሞ። ሰሙን ከም ሓንቲ መዓልቲ እናለመነትን ዝርንዛሕ እናነብዐትን ናብ ቤት ጽሕፈት ተመላለሰት፡ ጻማ ድካማን ለመናኣን ዝተራእየላ ክትመስል፡ ውሉዳ ሒዛ ክትከይድ ተፈቕደላ። ከይተደናጎየት ከኣ ውላዳ ሒዛ ናብ ዓዲ ኣተወት። ዘጋጠመ ኩሉ ከም ንቡር ተወሲዱ፡ ዘድሊ ማዕዳን ምኽርን ተዋሂብዎ፡ ትምህርቱ ከምዝቕጽል ተገብረ።

መከራ ስድራ-ቤት ሳምሶም ኣብዚ ኣየብቅዐን። ድሕሪ ሳልስቲ ኣባላት ጸጥታ እቲ ከባቢ ብዘይ ፍቓድ ንምንታይ ዶብ ሰጌርኪ?” ብዝዓይነቱ ክሲ፡ ናብ ቤት-ማእሰርቲ ከም ትዳጎን ገበርዋ። ምኽንያት ዶብ መስገሪኣ ብንጹር ከተረድእ’ኳ እንተፈተነት፡ ብዘይ ሰማዒ ተሪፋ፡ ን3 ሰሙን ዝኣክል ኣሲሮም፡ ምስናይ ምፍርራሑን ምጉብዕባዑን ኣፋነዉዋ። ዝወረዳ ወላዲት ንዝረኸበቶ ኣደራዕ ኣሜን አላ ብምቕባል፡ ውሕስነትን ድሕነትን ውላዳ ዝያዳ ኩሉ ሞራልን ምጽንናዕን ከምዝፈጠረላ ይበርሃልካ። ህጻን ሳምሶም ድሕሪ ናብ ዓዲ ምምላሱ፡ ትምህርቱ ብጽቡቕ እናተኸታተለ ንኽልተ ዓመት ጸንሐ። ብሰንኩ ንዝወረደ ከልበትበትን ማእሰርትን፡ ንእለቱ ተረሲዑ፡ ነቲ ቕድሚ 2 ዓመት ዝኸዶ መንገድን፡ ሕማቕ ኩነታት መዕቆቢ ትሕቲ-ዕድመ ስደተኛታትን ከም እንደገና ክምለሶ ናፈቐ። ጌና ሕጂ’ውን 15 ዘይመልአ ሳምሶም፡ ምስ ሓሙሽተ(5) መማህርቱን ደቂ ዓዱን ኮይኑ፡ ንኻልኣይ ግዜ ዶብ ሰገረ። እታ ዝገደፋ መዕቆቢ ትሕቲ-ዕድመ ስደተኛታት እንዳባ-ጉና፡ ካብቲ ናይ ቅድሚ ሕጂ ብዝኸፍአ ኩነታት ተቐበለቶ። ድሕሪ 3 ወርሒ ዝኸውን ከርፍሕ ናብራ ከኣ፡ ስሩዕ ቕጦዒ ጥርናፈ ትሕቲ-ዕድመ ስደተኛታት መሊኡ፡ ናብ ኣዲስ-ኣበባ ኣተወ። ብወላዲቱ ዝተኸፍለሉ መስዋእቲ ዕሽሽ ዝበለ ሳምሶም፡ ናብራ ስደትን ኣዲስ-ኣበባን ዕረ ከምዝጠዓሞ፡ ዓባይ ሓፍቱ ሰሰሪቓ ከተዕልለኒ ከላ እንታይ ኮን ገዲሱካ ኣብዚ ኩሉ ከርተት?” እብል ብውሽጠይ። እንተ ወላዲት ሳምሶምን ብዙሓት መሰልታን ግን፡ ከብደን ሓቚፈን ስለ ውሉደን ዘሕልፍኦ ዘለዋ መከራ ወይ ወላዲ ዝረኽቦ!” የብለካ።

 

One thought on “ወላዲ ዝረኽቦ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s