ቦኽሪ ገዛ ‘ኣዜብ’

ምስልን ወጅህን ስደት፡ ክንደይ ካብ ህዝብና ብፍላይ ከኣ ክንደይ ካብ መንእሰያትና ብልክዕ ይፈልጥዎን ይርድእዎን? እቲ ኪኖ ምፍርራሕ ዘይከይድ ዝመስል ጸኒሕ ኣበሃህላ “ስደት ከቢድ’ዩ! ናብራ ስደት መሪር እዩ!” ካልእን፡ ላዕላይ-ላዕላዩ እናበዝሖ ዘድሊ ፍረ ከየምጽአ፡ በቲ ሓደ እዝኒ ተሰሚዑ፡ በቲ ካልእ እዝኒ ይትፋእ ስለዝህሉ’ዶ ይኸውን። ወይስ ረመጽ ስደት ክሳብ ኣካላተይ ዘይለብለበኒ፡ ቐዝሒ ንፋስ ስደት ሰውነተይ ክሳብ ዘይኣደንዘዘኒ ኣይሰምዕን! እዩ። ብጥቕሉሉ ግናይ በሰላ ስደት፡ ኣብ ኩለንትናይ ዝርአን ዝድህሰስን ማዳ ከይገደፈለይ፡ ኣይኣምንን! “ሕደጉ ኣይተተዓናቕፉኒ!” ብዝዓይነቱ ኣካይዳ መዓልታዊ ማእለያ ዘይብሉ ህዝቢ፡ ናብ መወዳእታኡ ዘይፍለጥ ስደት ይዳረግ ኣሎ። ህሉው ኩነታት ዓድን ሃገርን ዘይከሓድ ኮይኑ፡ ንዝርአ ዘሎ ዋሕዚ ስደተኛታት ነዳዲ ይውስኸሉ ምህላዉ ኣማታኢ ኣይገብሮን። የግዳስ እዚ ዝተጠቕሰ ምኽንያት ንበይኑ፡ እቲ ቐንድን እንኮን ረቛሒ ፍልሰት ኤርትራዊ ድዩ? ንዝብል ግን፡ ኣፍካ መሊእካ “ያ…ያእ ኣይፋሉን” ዘብል እዩ። እቲ ካብ ነዊሕ እዋን ብነንበይኑ መልክዕን ጥበብን፡ ኣብ ኣእምሮ ነፍሲወከፍ ሳልሳይ-ዓለማዊ ህዝቢ ዝተወቕረ፡ ኣወናዋንን ኣፍካ ማይ-ዘምልእን ገነት ዘምሰልስል ስእሊ ምዕራባዊ ስልጡን ዓለም፡ ብልክዕ ግደኡ ከምዝሰርሐ ዘተሓትት ኣይኮነን። ዋላ’ኳ ካብዚ ዝተባህለ መጻወድያ ምምላጥ ክብድ ዝበለ እንተኾነ፡ ባዕላትና’ውን ንነብስና ነግደዓ ከይንህሉ ስኽፍክፍ ይብለካ። ዘለኻዮ ኩነታት ክትቕይር ህርድግ ምባል ንቡር’ኳ እንተኾነ፡ በይናይ መልክዑ? ክኸውን ኣለዎ ግን ምላሽ ዘድልዮ መሰረታዊ ሕቶ ይኸውን። ናብዚ ዝተባህለ ምዕራባዊ ዓለም በጺሕና፡ ንእለቱ ዘይተኣደነ ሃብቲ ኣኻዕቢትና፡ ዘተሓሳስበናን ዘሻቕለናን ኩነታት ቤትና እንቕይር እናመሰለና፡ ብጠገለን ጥዕናን ዘይብሉ ኣካይዳ ክንጎይ ንርአ። እዚ ነቲ ናብኡ ንምብጻሕ ዘሎ ሕሱም ናብራ ስደት ኣብ ቦተኡ እናሃለወ ምዃኑ፡ ካልእ ዝከፍአ ገጽታ ናብራ ዓዲ-ጓና እዩ።
ቕድሚ ናብ ኢትዮጵያ ምስጋራ ዝጥቀስ ኣፍልጦ ስደት ዘይነበራ ኣዜብ፡ ብዘይካ እቲ መልክዑ እናቐያየረ ዝመጽእ ዝነበረ፡ ዝተቐናጀወ ወረን ምስልን ስደት፡ ‘ደሓር’ከ ናበይን እንታይ ክገብር’የ?’ ከይበለት ከምዝነቐለት ጎቦ-ጎቦ እናበለት ኣውኪኣትለይ’ያ። ኣባል 26 ዙሪያ ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝኾነት መእሰይ ኣዜብ፡ ከም ኩሉ መከረኛ መንእሰይ ኤርትራ፡ 12 ክፍሊ ትምህርታ ንምውዳእን፡ ወትሃደራዊ ታዕሊም ንምውሳድን ናብ ሳዋ ወሪዳ፡ ከልበትበት ናብራ ተመሃራይን ውትህድርናን ዝቐመሰት እያ። ካብዚ ዝተባህለ ደስ ዘየብል ተመክሮ ሂወት ቦኲራ፡ ኣብ ቤታ ኮፍ ኢላ ስድራኣ ክትሕግዝ ትሕልን’ኳ እንተነበረት፡ ደሓር ክስዕብ ንዝኽእል ሰሓቦ-ጉተቶ ዘሸቑረሮም ወለዳ፡ ናብ ሳዋ ክትኸይድ ድፍኢት ከምዝገበሩላ ካብ ዕላላ ተረዲኡኒ። ኣዜብ ንፍዕቲ ተመሃሪት’ኳ እንተዘይነብረት፡ ድሕሪ ናብ ሳዋ ምውራዳስ ዝዓቕማ ‘ከጽንዕን ክዳሎን ፈቲነ’የ’ በሃሊት እያ። ሃገራዊ መልቐቂ ፈተና 12 ክፍሊ ወሲዳ፡ ዝኾነ ይኹን ነጥቢ ዘይምምጸኣ ብዙሕ’ኳ እንተዘይገረማ፡ ድሕሪ እዚ’ኸ ድኣ እንታይ’ዩ ዝኽወኖ? ዝዓይነቱ ሰንፈላል ሻቕሎት ግን፡ ኩሉ ሓሳባ ወኒኑ ተወስ ከምዘይትብል ገበራ። ቦኽሪ ገዛ ብምንባራ መነባብሮ’ታ ተፍቕራ ስድራቤታ ክትቅይርን፡ ኣብ መዓልታዊ ሂወት ገዝኣ ኢዳ ክትሕውስን ብዙሕ ላዕልን-ታሕትን ክትብል’ኳ እንተፈተነት፡ ኩሉ ዘዝፈተነቶ ብዘይ ፋትዳ ተሪፉ ክትርኢ ከላ፡ ዘይጽወር ጭንቒ ይፈጥረላ ምንባሩስ ብግሁድ’ያ ትዛረበሉ። “ከምዚ ኢልካ ደኣ ክሳብ መዓስ’ዩ?” እናበለት ንከባቢ ዓመት ዝኸውን ተመላለሰት።
ኣብ ሃገራዊ መልቐቂ ፈተና 12 ክፍሊ፡ ዝኾነ ይኹን ነጥቢ ዘይኣምጽኡ ተማሃሮ፡ ናብ ምድላው መምህራን(TTI ) ክስልጥኑ ንዝደልዩ፡ ዕድል ተኸፊቱ ምህላዉ ምስ ሰምዐት፡ ገለ መለሳ እንተኾና ከይደንጎየት ከምዝተመዝገበት፡ ትዛረብ ኣዜብ። ንውሑዳት ኣዋርሕ ዝኸደ ሓጸርቲ ስልጠናታት ድሕሪ ምውሳድ ናብ ኣብ ከባቢ ሰንዓፈ እትርከብ ዓዲ’ኮኾባይ ‘ ብስራሕ ምምህርና ተመደበት። ንቑሩብ ኣዋርሕ ኣብ ስራሕ ምምህርና ድሕሪ ምስላይ፡ እቲ ኩሉ ትሓስቦን ትምነዮን ዝነበረት ኣብ ቅድሚ ዓይና ፋሕ-ፋሕ ኢሉ ክበታተን እናተፈለጣ፡ ፍጹም ምጽዋር ሰኣነቶ። ኣብተን ኔራ-ኔራ ብዕረፍቲ ናብ ኣስመራ እትመጸለን እዋናት፡ ብመሓዙታን መማህርታን ዝዝረብ ዝነበረ፡ ኣንፈታት ጉዕዞ ስደትን ብልጫታቱን፡ ተስፋ ዝዘርኣላ ክትመስል ብተምሳጥን ብኣንክሮን ተሰምዖ ምንባራ፡ ኣብዚ ሕጂ ኮይና ብጣዕሳ ትዝክሮ። እቲ ንኽትሰምዖ ዘወናውን ዕድላት ስደትን ምቕያር መንባብሮን ስድራቤታ፡ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ዕንቅፋትን፡ ብጥጡሕ መገዲ ዝሕለፍ እናመሰላ፡ ከይተማትአት ብዘይ ውዓል-ሕደር ክትተሓሓዞ ተወሳወሰት። ተመዲባትሉ ዝነበረት ቦታ ስራሕ፡ ዶብ ንኽትሰግር ብዙሕ ኣሸጋሪ ብዘይ ምንባሩ፡ ንዝነበራ ሃሳስ ምስሊ ስደት፡ ነዳዲ ክውስኸሉ ግዜ ኣይወሰደን። ምስ ገለ መሳርሕታን ደቒ’ቲ ከባቢ መምህራን፡ ከም ዋዛ ዕላል እናኣምሰለት ከኣ፡ ዝኣክል ሓበሬታ እቲ ከባቢን ኩነታቱን ከተዋህልል ጀመረት። ነቲ ትሓስቦ ዝነበርት ጉዕዞ ንበይና ከምዘይትኸዶ ኣጥዕያ ትፈልጥ ዝነበረት ኣዜብ፡ መሰነይታን መኻይድን ዝኾና ሰብ ኣብ ምንዳይን ምጽናዕን ስርሐይ ኢላ ተተሓሓዘቶ። ብተደጋጋሚ ትሰምዖ ዝነበረት መሰረት ኣልቦ ዕላል መዛኑኣ ‘ካብ ዝተፈላለያ መዓስከራት ስደተኛታት፡ ብዙሓት ኤርትራውያን ስደተኛታት ናብ ኣሜሪካ ይኸዱ ኣለዉ፡ መንግስቲ ካናዳ ስደተኛታት ብብዝሒ ይወስድ ኣሎ’ ካልእን ዝብል ወረ፡ ግዜ ከይበላዕኪ ንቐሊ-ንቐሊ ኣበላ። ‘ሓንትስ ኣብዚ ዝበሃል ዘሎ ሃገራት ይብጻሕ እምበር፡ ሰሪሔ’ዶ ንስድራይ ምዃን ከይስእን’የ’ በሃሊት እያ ዝነበረት መንእሰይ ኣዜብ። ከም ካብ ርሑቕ ብዝስማዕ መቓልሕ “ንዒ ጥራይ ተበገሲ” ዝመስል መጸዋዕታ ስደት፡ ድቓስ ከልኣ።
ድሕሪ ብዙሕ ምዩቕ ዝበዝሖ ምጥያቕን ምብህሃልን፡ ኣዜብ ምስ ካልአይቲ መሳርሕታ፡ ብሓንቲ ተመሃሪት ማእከላይ ደረጃ ዝኾነት ጓል-ዓዲ ተመሪሐን፡ ንከባቢ 2 ሰዓት ድሕሪ ምኻድ ዶብ ሰገራ። መገዲ ከምቲ ዝገመትኦ ኣሸጋሪ ብዘይምንባሩ፡ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ጸገም እየን ዝሰገራ፡ ዝግባእ ቅጥዒ ስደተኛታት ኣብ መቐበሊ ነቑጣ ሰደተኛታት እንዳባ-ጉና ድሕሪ ምምላእ፡ ናብ መዓስከር ስደተኛታት ‘ሕጻጽ’ ተመደባ። መጀመሪያ ናብ መዓስከር ምስ ኣተወት ኣዜብ፡ ኩነታትን መነባብሮን እቲ ቦታ ስለዝሓደሳ ብዙሕ ኣየስተውዓለትሉን። ወርሒ ዝኸውን ምስ ጸንሐት ግን፡ እቲ ኩሉ ትሰምዖ ዝነበረትን ኣሚና ዝመጻትሉን፡ ምስቲ ኣብ ባይታ ዝጸንሓ ዋላ ዘይቃዶ ብምዃኑ ምቕባሉ ሰኣነት። ወዮ ኣብ ዓዲ ትሰምዖ ዝነበረት፡ ብዘይ ወዓል-ሕደር ዝኽየድ መገሻ ምዕራብ፡ ባህግን ሰናይ ድሌትን ዘበገሶ ተራ ቤላ-ቤሎው ምዃኑ ኣጸቢቑ በርሀላ። ንዝወረራ ስምዒት ጣዕሳ፡ ብኸመይ መገዲ ክትምልሶ ከምዘለዋ እናሓርበታ፡ ናብ ዓዲ ክትምለስ ትንዕ-ትንዕ እትብለሉ እዋናት ከምዝነበረ፡ ክትክውል ከይፈተነት ነጊራትኒ’ያ። በየንን ብኸመይን? እዩ’ሞ። ከም ዝሃባ ንዝወሰደቶ ህዉኽ ስጉምቲ ስደት፡ ከም ዘለዎ ጎሲማ ንቕድሚት ጥራይ ክትጥምት ከም ዘለዋ፡ እቲ እንኮ ኣማራጺ ኮና። ናብራ መዓስከር ፍጹም ዝመረራን ዝኸበዳን ኣዜብ፡ ከምቲ ዝበዝሐ ስደተኛ ዝገብሮ፡ ናብ ከተማ ኣዲስ-ኣበባ ክትመጽእ ወሰነት፡ ድሕሪ ብዙሕ ሸንኮለልን፡ በጃኻ’ባ ግበረለይን! ናብ ኣዲስ-ኣበባ ኣተወት።
ኣዲስ-ኣበባ ምስ ኣተወት መነባብሮ ዝያዳ ኩነታት መዓስከር ክኸብድ ከምዝኽእል ገሚታ’ኳ እንተነበረት፡ ማዕረ ክንድኡ ይኸብድ ኢላ ብዘይምግማታ፡ ዕሽነት ዝተሓወሶ ገምጋም ከይከውን እናተስከፈት፡ ከም ዘለዎ ክትውሕጦ ተቐሰበት። ድሮ መበገሲ ስደታ ዝነበረ ምኽንያት ስድራ ምሕጋዝ ተሪፉ፡ ነዛ ንነብሳ ምሕጋዝ ኣብ ዘይትኽእለሉ ደረጃ ወደቐት፡ ብኣንጻሩ ካልእ ዘይተሓስበ ጽዕነት ወለዳን ኣዝማዳን ምዃና ብልክዕ ተሰምዓ። ካብ ክፍሊት ገዛ ክራይ ጀሚርካ ክሳብ እታ ዝደቐቐት ወጻኢ ክፍሊት ትክሲ ናይ ብሓቒ ፈተና ኮና፡፡ ናብራ ኣዲስ-ኣበባ እናኸበዳን ዘይሕሰብ እናኾነ ምስ መጸ፡ ኣዜብ ትዕበ-ትንኣስ ኣብ ዝኾነ ስራሕ ክትዋፈር ተገደደት። ንሰለስተ ኣዋርሕ ዝኸውን ከም ኣሳሳይት ኣብ ሓደ ካፈተርያ’ኳ እንተፈተነት፡ ዝወሃባ ዝነበረ ወርሃዊ ክፍሊት ምስ ርሕቀትን ጽዕነትን ስራሕ ዘይመጣጠን ብምንባሩ ኣቛረጸቶ። እንታይ እናሰርሐት ክትናበር ከምዘለዋ ብዙሕ እናሓሰበት ተዋጠረት። ዝጥቀስ ሞያ ብዘይምህላዉ ካልእ ገድሊ ኮና። ምስ ብዙሓት ዝተላለየቶም ስደተኛታት ድሕሪ ምዝርራብ ከኣ፡ ቡን እንዳ ኣፍለሐት ክትሳለ ከምእትኽእል፡ ካብ ብዙሓት መቕርባ ሓሳባት ምስ ቀረበላ፡ ዘይፍትኖ’ከ ብምባል ፈለጥታን መሓዙታን ገንዘብ ኣዋጺኦም ብዝገዝኡላ ናውቲ ቡን፡ ስራሕ ጀመረቶ። ዘይ ከምቲ ዝፈርሐቶን ዝገመተቶን፡ ደሓን እቶት እናረኸበት ብነብሳ ከም እትሓድር ኮነት። ብእትረኽቦ ዝነበረት ኣተባባዒ ርእይቶታት እንተሓገዘት፡ ስርሓ ብዕቱብ ሓዘቶ። መንእሰይ ኣዜብ ብኸምዚ ንዝሓለፈ ክልተ ዓመት ተሳለየት። ንድሕሪት ተመሊሳ ንዝነበራ ዘይጥዑይ ርድኢት ስደት ክትዝክሮ ከላ፡ ኣይ ሰሓቕ ኣይ ጓሂ ፍርቕርቕ እናበላ’ያ ብስእለ እእምሮ ትነግዶ።በዚ ሎሚ ግዜ ስደት ይትረፍ ካብ ነብስኻ ኣውጺኡ ከሕስበካ፡ ነዛ ንሩሕካ’ኳ ንጋዳ ኣብ ዝኾነሉ እዋን፡ ብሱል ኣፍልጦ ስደት ክህልወካን እንታይን ከመይን? ክገብር’የ ኢልካ ምሕሳብ ግድነት ይገብሮ።

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s