ያስሚን፡ ዘይተወድአ ዛንታ ኸርተት ስደት

ክፋእ ስደት ብዙሕን ጸብጺብካ ዘይውዳእን’ዩ። ማዕረ እቲ ዘሳደደካ ዝወገነ ክመስል፡ ከክፍኡ ተኾልዂሉ’ዩ ዝስዕበካን ዘከላብተካን። መወዳእታ እዚ ግናይ-ርካብ መዓስ ምዃኑ ከይፈለጥካን ከይገመትካን ምጉዓዝ ከኣ እቲ ትዕድልቲ ዝግድዶ’ዩ። ካብቶም ቀንዲ በሰላታት ሰደት ተባሂሉ ዝጥቀስ፡ዕድመ ንእስነትን ጉብዝናን እናበልዐ ዝኸይድ ምዃኑ እዩ። ኣብ ግዜ ንእስነትካን በዓል-ውዑይ ሓይሊ ከለኻን ሰሪሕካን ጎይኻን ዘዋህለልካዮ ፍልጠት ንበሎ ንብረት፡ ትሕጃ መጻኢ ዕምርኻ ኮይኑ ዘሳሊ ክሳብ ዝኾነ፡ ኣብዚ ዝተጠቕሰ መለክዒ ግዜ፡ መንእሰይ ዘበለ ክጐዪን ከዋህልልን ምርኣይ፡ ኣማራጺ ዘይብሉ ሜላ መነባብሮ ደቒ ሰባት ስለዝኾነ እዩ። ካብዚ ወጻኢ ዝኽየድ ኣካይዳ፡ ንግዚኡ ባህታ ዝፈጥር’ኳ እንተኾነ፡ ውዒሉ-ሓዲሩ ጽግዕተኛ ዝገብር እዩ።

ምብላዕ ግዜ ስብእነት ዝባህሪኡ ስደት፡ ብዙሕ ሰብ ኣከላቢቱን ኣደዳ ዘይጽወር ሰንፈላል ምግባሩ ከኣ፡ “ኣብ ርእሲ ዘላታ፥ተወሰኸታ”  ኰይኑ ትረኽቦ። ካብዚ ዝተጠቕሰ ብዘይ ቁም-ነገር ምንባር ንምህዳም ዝግበር ፈተነታት፡ ብገንዘብን ብጉልበትን ኣኽሳሪ፡ ሂወት ኣሽሓት መንእሰያት ኣብ ሓደጋ ዘእተወ ጕዕዞ እዩ።

“ካብ እዝግስ ቕድሚ ሰበይ እምበር’የ ተሰዲደ!” በሃሊት እያ ያስሚን፡ ምስኣን ብድሕሪኣን ዝተሰደዱ መዛኑኣ፡ ኣብቲ ንሳ “ዓዲ-ሰብ” እትብሎ ምብጽሖም፡ ሕመቓ ዘዘኻኽራ እናመሰላ፡ ምስ ነብሳ እዩ ዘባእሳ። ንየው-ነጀው ክትብል ዝሕለፈቶ ግዜ ብሰናይ ፍቓዳ ዝተመላለሰቶ ኮይኑ እናተሰምዓ፡ ነዛ ንኽትዝክሮ’ውን ዓቕማ ከም ዝጸንቐቐት እያ ትዛረብ። ዝሓለፈቶ ሸንኮለል ናብራ ጌጋ ማንም ሰብ ከምዘይኮነ’ኳ ኣጥዕያ ትፈልጥ እንተኾነት፡ ምቕባሉ እናኣገማ፡ ነዛ ነብሳ ሰላም ከምዝኸልኣ ከይሓብአት’ያ ትዛረበሉ።

ኣብ መጀመርታ 2013 ናብ አትዮጵያ ዝሰገረት ያስሚን ዝጀመረቶ ‘ፕሮሰስ’፡ ድሕሪ ዓመት ዝወሰደ ትጽቢት ውዱቕ ብምዃኑ፡ ተስፋ ምቑራጽ ዘስዓቦ ዓስ-ዓስታ ደፊእዋ ናብ ሱዳን ሰገረት። ዋላ’ኳ ኣብ ሱዳን እንታይ ዓይነት መስርሕ ክትክተል ከምዘለዋ ብንጹር ትፈልጥ እንተዘይነበረት፡ በቲ እዋን ዝናፈስ ብዝነበረ ወረ፡ ደሓን ተስፋታት ኣሕዲራ እያ ተበጊሳ።

ሱዳን ድሕሪ ምእታዋ ብዙሓት ሰባት ድሕሪ ምጥያቕ፡ ዝሓሸ እዩ ዝበለቶ መስርሕ ፕሮሰስ ዓዲ-እንግሊዝ ምስ ሓደ ኣብ እንግሊዝ ዝነብር መንእሰይ ብምስምማዕ ልባ ኣውዲቓ ክትጽበ ጀመረት። ምስ ምኻድ ግዜ ፍናና እናወሰኸ ብዝኸደ እቲ ኣቐዲሙ ዝፈሸላ መስርሕ ዳርጋ ረስዓቶ። እቲ እንተወሓደ ኣብ ሰሙን እትረኽቦ ዝነበረት ዕላል ምዕባለታት ፕሮሰሳ፡ ምቕራብ መኸተምታ ትጽቢታ ዘበስራ እናመሰላ፡ ምእሳር ወግዓዊ ቃል-ኪዳን ተጸበየት። ከምዚ እናበለት ንከባቢ ሸውዓተ ወርሒ ድሕሪ ምስላይ፡ ዝተሰርዐ መደባት ክጓተትን ምኽንያታት ክደራረብን ምስ ጀመረ ጎቦ ልባ ኾነት።

46cc4a974

UNHCR/ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ምብራቕ ሱዳን

 

ዝዀነ ኻልእ ሕማቕ ከይሓሰበትን ተስፋ ኸይቆረጸትን እቲ ካብኣ ዝድለ ዘበለ ኣብ ምጽፋፍ ዝነበረት ያስሚን፡ ዘይሓሰበቶ ካልእ መኻልፍ ኣጋጠማ፡ ሓድሽ ጠለብ ወሰኽ ገንዘብ። ዝሰምዓቶ ዘበለ ምእማን እናሰኣነት፡ ንመኣስርቲ-ውዕላ ከተእምኖን ክትልምኖን ኩሉ ዝከኣላ’ኳ እንተገበረት፡ ኣብታ ዘውጽኣ መጠን ገንዘብ ድርቕ ዝበለ በዓል-ውዕላ፡ ብዘይ ተስፋ ኣትረፋ። ዝሕተት ዝነበረ መጠን ወሰኽ ገንዘብ ዕጽፊ ብምንባሩ፡ ዘይጽወርን ዘይሕሰብን ከምዝገበሮ፡ ኣብቲ ንካልኣይ ግዜ ናብ ኣዲስ-ኣበባ ዝተመለሰትሉ እዋን ምስ ኣዕለለትኒ ንባዕለይ ዝብሎ ጠፊኡኒ፡ ዓጀው-ጀው ከምዘብዛሕኩ ብልክዕ እዝክሮ እየ።

ምምላስ ያስሚን ናብ ኣዲስ-ኣበባ ኣብተን መጀመርታ ሰለስተ ኣዋርሕ ስደተይ ብምንባረን፡ ንባዕለይ ቀጨውጨው አብዝሕ ስለዝነበርኩ፡ ነንሓድሕድና ንተኣባበደሉን ንደዓዓሰሉን ዝነበርና እዋን እዩ ዝነበረ። እናኽርእያ ሱቕ ብምብዛሓ ብዙሕ ዘይብረሃኒ ዝነበርኩ፡ ከም ዋዛ ኣምሲለ መገዲ ባሕርን ምድረ-በዳን ክትሓስቦ ከምዘይብላ ወስ ከብለላ ከለኹ “ንሱ’ደኣ መን ሒዙኒ? ቀደም ዘይከይድ ዝነበርኩ!”  ክትብለኒ ከላ ከም ሓውሲ ኩርይ ኢላ፡ ሓሳባተይን ፍርሒ-ውሽጠይን ክፎኽሰኒ ይርደኣኒ።

ጸይራቶ ትኸይድ ዝነረት ጓህን ቓንዛን ክርደኣኒ ከምዘይክእል እናሰሓቐት ትጨርቀለይ’ኳ እንተነበረት፡ ናይ ልባ ከምዘይነበረትስ ኣጸቢቐ እፈልጥ ነበርኩ። ካልእ ይትረፍሲ እቲ ቕድሚ ክልተ ዓመትን ገለ ኣዋርሕን ኣብ ገጽ ያስሚን ዘንብቦ ዝነበርኩ ሰንፈላልን ሕሱም ትጽቢት ንዘይተፈልጠ ነገርን፡ ድሮ ኣብ ገጸይ ተጻሒፉስ ኣንባቢ ከም ዝረኸበ፡ ካብ ብዙሓት ሓሰድቲ ስደተኛታት ርእይቶ ዝመስል ሕቶታት ምስ በዝሐኒ ክርዳእ ክኢለ እየ።

ንዓመት ዝኸውን፡ ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ጭቡጥ ኣሳልጦ ፕሮሰስ ድሕሪ ምጽናሕ፡ መስኪነይቲ ያስሚን ከም እንደገና ናብ ሱዳን ክትከይድ ምዃና ምስ ነገረትኒ፡ ዝሓለፈቶ ከርተት ስደት ሕርሕራይ ጌረ ይፈልጥ ብምንባረይ፡ ዛንታኣ ከይደግመላ እናፈራሕኩ ተቖጢበ ከዛረብ ከምዘለኒ ብምርዳእ “ኣጆኺ! ኣይትሕመቒ! ሰላም መገዲ!” ብምባል ደጋገምኩላ። ክልተ ሰሙን ዝኸውን ደሃይ ድሕሪ ምጥፋእ፡ ብሰላም ናብ ሱዳን ከምዝኣተወት ምስ ነገረትኒ፡ ክፋነዋ ከለኹ ድፍረት ስኢነ ዝገደፍኩዎ ሕቶ “ክትጸንሒ ዲኺ? ዋላስ ናበይ እዩ ኣንፈትኪ?” ብምባል ዝፈነኹዎ፡ ነብሰ-ስጋይ ዝበልዐ መልሲ “እንድዒ በጃኻ! እንታይ ፈሊጠ ኢልካኒ ኢኻ!” ዝብል መልሲ ጓሲሱ ብምምጽኡ፡ ብምሕታተይ ከምዝጠዓስ ገበረኒ።

ብርግጽ ዝሰማዕክዎ መልሲ ያስሚን፡ መልሲ ዝበዝሐ ኣብ ሰንፈላል ዘሎ ስደተኛ ምዃኑ ይርደኣኒ እዩ። ኣብ ዓድኻ ምስራሕ ስኢንካ፡ ዓዲ-ስደትካ ብሰንፈላልን ዕንክሊልን ዕድመ ስብእነትካ ብሓይሊ ክምንዝዓካ ከሎ፡ ዝስዕብ ቓንዛ ዘይጽወር ምዃኑ ይበርሃልካ። ንዓመት መመላእታ እንታይ ኮይና ትኸውን? ኣበይ ትህሉ? እናበልኩ ዝጭነቐሉ ዝነብርኩ ኩነታት ያስሚን፡ ዝሓለፈ ሽዱሽተ ወርሒ ኣብ ግብጺ ምህላዋ ምስ ሰማዕኩ “ ወይ ኤርትራዊ ረኺብዎ ዘሎ!”  ኣበለኒ።

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s