ትሕቲ-ዕድመ ስደተኛታት

ናብራ ዓዲ-ጓና ይትረፍ ንህጻናትን ትሕቲ ዕድመ ቖልዑትን፡ ንኽንዲ ሰብ ዝኣኸለ ፍጡር’ኳ ንጋዳ ምዃኑ ዘየማትእ እዩ። ልቢ ከይሰቖርካ ካብ ትፈትዎም ስድራኻ ተፈሊኻ ናብራ ስደትን ከልበትበትን ክትገጥሞ ምፍታን ከቢድ ጥራይ ዘይኮነ ሓደገኛን ኣሰካፍን እዩ። ዕድመ’ዞም ዝተጠቕሱ ክፋል ሕብረተሰብ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ከጋጥሞም ንዝኽእል ኩሉ ዓይነታዊ ሽግራት እናገመትካ ካብ ውሽጥኻ ትፈርሓሎም። እቲ ምብጋስ ካብ ዓዶም ኢሉ ዝጅምር ተካል ጉዕዞ ስደት፡ ተጠቓዕነቶም እናኣጉልሐ ሓደ ድሕሪ’ቲ ካልእ ጸገም እናኣኸተለ ስለዝኸይድ ዝያዳ ካልእ ስደተኛ ግቡእ ጥንቓቐን ምእላይን ከምዘድልዮም ትግንዘብ። ትሕቲ-ዕድመ ቖልዑት ብዘይ ኣላዩ ወይ መጉዚት ናብ መዓስከራት ስደተኛታት ክጣየሱ ዘይፍቐደሎም ምዃኑ ቕቡልን ምኽንያታውን’ኳ እንተኾነ፡ ብዝሕን ንውሓት ግዜን ኣብ ግምት ኣእቲኻ፡ ኣብ ግዚያዊ መዕቖቢ ትሕቲ ዕድመ ስደተኛታት ዘሎ ኣተሓሕዛ ኣይግድን ጥራይ ዘይኮነ ‘ይኽደን!’ የብል። እዝን ወዲ ኸምዝን ተደማሚሩ ህይወት ስደት ብፍላይ ንትሕቲ ዕድመ ቖልዑት ፈታኒ ይገብሮ።
መድሃኔ ይበሃል ቕድሚ ክልተ(2) ዓመት ዶብ ሰጊሩ ናብ ኢትዮጵያ ክኣቱ ከሎ ወዲ 14 ዓመት ከምዝነበረ፡ ቤተ ዘመድ ክበጽሕ ኢለ ናብ 24(ሃያ ኣራት) ዝበሃል ብብዝሒ ኤርትራዊ ስደተኛ ዝቕመጠሉ ሰፈር ምስ ከድኩ ብወዝቢ ዝተላለኽዎ ስደተኛ እዩ። ኣብ ዕላሉ መድሃኔ፡ ንሰለስተ(3) ወርሒ ዝኸውን ኣብ መዕቖቢ ትሕቲ ዕድመ ስደተኛታት ሕጻጽ ዞን-ዲ( Zone-D) ከም ዝተቐመጠን፡ ኩነታት እቲ መዕቖቢ ቦታ ካብ መጠን ንላዕሊ ከም ዘጽልኦን፡ ብኢደ ዋኒኑ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ሕጋዊ ፍቓድ ወረቐት ናብ ኣዲስ ኣበባ ሃዲሙ፡ ብናይ መዓስከር ኣጸዋውዓ ‘ታህሪብ’፡ ከም ዝመጸ ምስ ተናኸፈለይ፡ ብዓቕመይ ኩነታት እቲ ዝተጠቕሰ መዓስከር ቖልዑት ክፈልጥ ስለዝደለኹ ብኣንክሮ ክሰምዖ ጀመርኩ። መድሃኔ ርእይ ከተብሎ ከለኻ፡ ልግዐ ቑልዕነቱ ዘይጸገበ ተኽለ-ሰብነቱ ንዕድሚኡ ሓሊፍዎ ዝኸደ ምዃኑ ካብ ዘይስሩዕ ዕላላቱ ክትርዳእ ይከኣል። ገለ ጥሉል ሓበሬታ እንተረኸብኩ ብምባል “ኩነታት መነባብሮ’ሞ ከመይ እዩ? ደሓን ድዩ?” ኢለ ምስ ሓተትክዎ፡ ኣነ ብዛዕባ ነብሰይ ጥራይ እየ ዝፈልጥ ዝብል ዘሎ ክመስል “ ደሓን እዩ፡ ኣነ ግን ናይ ብሓቒ እየ ጸሊኤዮ ኔረ” ምስ በለኒ፡ ኣብ ቐዳሞት ሳምንታት ስደተይ ኣብ መዓስከር ዓዲ-ሓሩሽ ከለኹ፡ ጎረቤተይ ዝነበረ ሓደ በዓል-ሓዳር መንእሰይ፡ ብምረት ዘዕልሉ ዝነበረ ኣጋጣሚ ዘኪረ፡ እስከ ዘይሓቶ’ኸ ብምባል “ኣወዳትኩም ኣዋልድኩም ብሓባር ኢኹም ትድቕሱ ሓቐይ?” ክብል ተወከስክዎ። እዚ ድኣ ኣየናይ ዘገርም ነገር ኮይኑ ዝመስል ኣጠማምታ እናፈነወ “እወ ብሓደ ኢና ንነብር” በለኒ ኣሕጽር ኣቢሉ። ኩሉ ነገር ድንግርግር እናበለኒ፡ እቲ ኣብ መዓስከር ዓዲ-ሓሩሽ ከለኹ ብወገን ጎረቤተይ ዝሰምዖ ዝነበርኩ ስምባደ ዝተሓወሶ ምምራር ኣብ እዝነይ ክቓጭል ጀመረ።
ቐልቢ ዘይሰኹዑ ቖልዑት ብሓባር ከም ዝነብሩ ምግባር፡ ጓቲትዎ ዝመጽእ ጸገማት ብዓይኒ ሕልናይ ክግምት እናፈተንኩ፡ ብውሽጠይ ፍርሕ-ፍርሕ ክብል ተፈለጠኒ። ኣብ ጎድነይ ኮፍ ኢሉ ዝነበረ መድሃኔ ሰሰሪቐ እናጠመትኩ “መስኪናይ ሓቑ እንድዩ ክጸልኦ” በልኩ ብውሽጢ ኣፈይ። ቕያር ዕላል እንተኾነኒ ብምባል “ሕጂ ክንደይ ጌርካ ካብ መዓስከር ካብ ትመጽእ?” ክብል ምስ ሓተትክዎ “ሕጂ ደኣ ኣርባዕተ ወርሒ ጌረ” ምስ በለኒ ኣቐድም ኣቢሉ ሓውሲ ኣትርር ኣቢሉ ዝጠቕሶ ዝነበረ ጽለኣት መዓስከር ብውዑዩ ክህሉ እናተተስፈኹ፡ ብስክፍታ ኣወንዚፈዮ ዝነበርኩ ሕቶታት፡ ከም ዘለዎ ብጥሪኡ ክፍንወሉ ጀመርኩ። ካብ ዝፈራሕክዎ ከይወጻእኩ እቲ ኣብ ነንበይኑ ኣጋጣሚታት ዕላል ስደተኛታት ዝሰምዖ ዝነበርኩ፡ ጥንሲ ትሕቲ ዕድመ ቖልዑት፡ ካልእ ምስኡ ተተሓሒዙ ዝኸይድ ብዙሕ ሕማቕ ነገራትን፡ ካብ ኣፍ እቲ ኣብቲ ቦታ ዝነበረ ስደተኛ መድሃኔ ምስምዐይ፡ ዝኾነ ይኹን ዝተጋነነ ነገር ከም ዘይነበሮ ደንጉዩ በርሃለይ። ዝሰማዕክዎ ዘበለ ኩሉ ከም ገለ እንዳገበረኒ ብምሕታተይ ብልቢ እናተጠዓስኩ ናብ ህልም ዝበለ ሓሳብ ኣተኹ። ንዝወርድ ዘሎ ኩሉ ዓይነት ኣደራዕ ንመን ከምዘሰክሞ እናጠፍኣኒ፡ ናብ ዓዲ ምስትንታን ተመለስኩ። እዞም ፈቐዶ መዓስከራትን ኣብ ነንበይኑ ሃገራት ተዘርዮም ዝርከቡ ትሕቲ ዕድመ ቖልዑት ብፍላይ፡ ብዓቢኡ ከኣ ኣብ መላእ ዓለም ፋሕ-ጭንግራሕ ኢሉ ዝርከብ ኤርትራዊ ዜጋ ብሰላም ኣብ ዓዱን ምስ ዘፍቕሮም ውሉዳቱን ቤተሰቡን ከይነብር ወትሩ ዘዝኸፍአን ንምጽዋሩ ዘጸግም በደል ኣብ ምውራድ ዝተጸምደ ተካል መንግስቲ፡ ሃየንታ ክወርዶ ናይ ብሓቒ ተመነኹ።
ኩነታት መዓስከር ትሕቲ ዕድመ ስደተኛታት ኣዝዩ ዘጽልእ ጥራይ ዘይኮነ ፍጹም ሕማቕ ከምዝነበረን መድሃኔ ምስ ነገረኒ፡ ዋላ’ኳ ዝኾነ ውሕስነት ስደተኛ ዘይብሉ ብዘይ ሕጋዊ መንገዲ ሃዲሙ ዝመጸ እንተኾነ፡ ኣብ ዝወሰዶ ዘይሕጋዊ ውሳኔ ብምሉእ ልበይ ከይተረደኣኒ ተሰማማዕኩሉ’ሞ፡ ዝያዳ ክድንግጸሉ ውሽተይ ቐሰበኒ። ኣብ ጉዳይ ኣተሓሕዛ ትሕቲ ዕድመ ስደተኛታት ዕቱብ ጥንቓቐን ኣተኣላልያን ከም ዘድልዮ ዘይዝንጋዕ ኮይኑ፡ ቐረባ መቕርብ ከም መጉዚት ኮይኑ ክወሓስ ዝኽእል እንተዘይተረኺቡ ካብዚ ዝተባህለ መዕቖቢ ቦታ ክወጹኡ ዘይፍቐዶም ምዃኑ ምስ ነገረኒ መድሃኔ “ካልእ ኣገባብ ኣተሓሕዛ የለን ድዩ ኾይኑ!?” ብምባል ክሓስብ ፈተንኩ፡ የግዳስ ከይተዓወትኩ ምትራፈይ ቒር እናበለኒ፡ ህሉው ኣተሓሕዛ እዚ ጉዳይ ዝበኣሰ ሽግራት ከምዘኸትል ተረድኣኒ። ኣብቲ ንሰዓታት ዝኸደ ዕላል፡ ሰኣን መጉዚትነት ንንውሕ ዝበለ እዋን ዝተቐመጡ ትሕቲ ዕድመ ስደተኛታት ከም ዘለዉ ኣተንቢሁለይ እዩ። ብዘይካ’ዚ ሕክምናዊ ምክትታል(Screening) ከም ዝካየድን፡ ካብ መዓስከር ሕጻጽ ዝኣቱ ዝኾነ ይኹን በጻሒ ስደተኛ ሕጻጽን ከባቢኡን ተኸልኪሉ ምንባሩን ምስ ሓበረኒ ቑሩብ’ኳ እንተፈኾሰኒ፡ እቶም ንነዊሕ ግዜ ኣብቲ ቦታ ዝቕመጡ ስደተኛታት ዘሕልፍዎ ሕማቕ ናብራ ክግምት እናፈተንኩ ኩርኳሕ ስምዒት ክወረኒ ተፈለጠኒ። ኪኖ ምስትምሳል ዝኸይድ ዝኾነ ዓቕሚ ስለዘይነበረኒ ከኣ፡ ናብ ምርጋም ገጹ ዝኸደ ቁሪምሪምታ ኣዕረግኩ።

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s