መዓስከር ሸገራብ፥ ግሁድ ብልሽውናን በደልን ኣመሓደርቲን ኣካያደቲ ስራሕን ኣብ ልዕሊ’ቶም ናብ ሳልሰይቲ ሃገር ክኸዱ ዝግበኦም ስደተኛታት

ካብ መፋርቅ 2017 ጀሚሩ እቶም ኣብ ሸገራብ ናብ ሳልሳይ ሃገር ክሰግሩ ኣብ ብዙሕ ትጽቢት ዝነበሩ ስደተኛታት ትስፋ ዝህቦም ምንቕስቃሳት ተረእዩ’ዩ። እቶም ኣብቲ መዓስከር ነዊሕ ዝገበሩ፡ ብፍላይ ልዕል ዝበለ ቊጽሪ ኣባላት ዘለወን ስድራቤታት  ናብ ዝተወጠነሎም  ሃገራት ክኸዱ ናይ ምምዝጋብ ቀዳምነት ክወሃቦም ንኣካየድቲ ስራሕ እቲ መዓስከር ተሓቢርዎም ምንባሩ ይንገር። በዚ መሰረት ኣብቲ መዓስከር ነዊሕ ዝገበራን ብዝሒ ኣባላት ዘለወንን ስድራቤታት ኣስማተን ክምዝገብ ተገይሩ። እንተኾነ እተን ስድራቤታት ኣስማተን ናብተን ክቕበልኦም ዝግመታ ሃገራት ክለኣእክ እንዳተጸበያ ፡ ኣስማት ናይ ካልኦት ስደተኛታት ክስደድ ተገይሩ ዝብል ዘረባታት ተሰሚዑ። እቶም ብስም ዝግብኣን ስድራቤታት ክከዱ ዝደልዩ ዘለው እንታዎት እዮም፧ ብላዕ ከፊሎም ኮይኖም ድዮምቤተሰብ ማለት ዘመድ ሰርሕተኛታት UNHCR ድዮም፧ ክሳብ ሕጂ ዝተፈልጠ  የለን። ግን እቲ መደብ ናይ ምዝገባ ይኹን ናይ መገሻ ደው ኢሉ ኣሎ።

ኣብዘም ዝሓለፋ ሽደሽተ ሽውዓተ ዓመት ብጀካ ውሑዳት ስድራቤታት ካብ መዓስከር ስደተኛታት ሸገራብ ናብ ሳልሳይ ሃገር ዝከደ ሰብ ኣዚዩ ውሑድ እዩ። ዝበዝሓ ብሕጋዊ መንገዲ ዝገዓዛ ስድራቤታት ኣብ መወዳእታ 2017 እየን። ኣብ ክልተ እብረ ተመቒለን ናብ ሃገራት ኢውሮጳ ከይደን። እተን ስድራቤታት ኣብ 2014 ክኸዳ ኩሉ ምድልዋተን ምስ ገበራ እቲ መገሻ ብዘይተፈልጠ ምኽንያት ድሕሪ ምፍሻሉ እየን ድሕሪ 4 ዓመታት ናብ ሳልሳይ ሃገር ከይደን። ብዝኾነ እቲ መደብ ናይ ምዝገባ ይኹን ናይ መገሻ ደው ኢሉ ኣሎ። ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ሸገራብ ከኣ ብዙሕ ኢዩ ዝዝረብ፡ “እቲ ኣስማት ናብ ካልኦት ተሸዪጡ!” ዝብል ሓንቲ ካብተን ገኒነን ዝስማዓ ኢየን። እቲ ዝባሃል ዘሎ ግን ናይ አደባባይ ምስጢር ኮይኑ ኣሎ። ምልዋጥ ናይ ስም ቅድሚ ሕጂ ውን ከምዝነበረ ብዝሓት ይዛረቡ።
ምስቶም ኣብ UNHCR ዝሰርሑ ሰራሕተኛታት ከይንዘራርብ ካብ ዓቅምና ንላዕሊ ኢዩ፡ ኣብቲ መዓስከር ምስ ስደተኛታት እንገብሮ ቃለ-መሕትት ብስቱር ኢና ነካይዶ ምስ ህሉው ኩነታት ሱዳን ። እቶም ስደተኛታት ውን ነቲ ዝረኣዮም ክዛረቡ ፍቃደኛታት ኣይኮኑን ምኽንያቱ ይፈርሑ ኢዮም። ብዝኾነ ካብቶም ኣብቲ መዓስከር 9 ዓመት ጌሮም ዘለዉ ሕጂ ናብ ሳልሳይ ሃገር ክትከይድ ኢካ ተባሂሉ ተስፋ ጌሩ ዝነበረ ኣቦ ስሙ ዓቂብና ዝገበርናዮ ዕላል እንሆ፦
ሕቶ፥ ሕራይ ከምቲ ስምምዕና ስምካ ዓቂብናዮ ኣለና። ኣብዚ መዓስከር ሸገራብ ክንደይ ዓመት ጌርካ ምኽንያት መምጽኢኻ’ኸ እንታይ ኢዩ?

 

መልሲ፥ ካብ ኤርትራ ካብ ዝወጽእ ልዕሊ 9 ዓመት ጌረ ኣለኹ። ኣብ መወደእታ 2009 ንመሬት ሱዳን ኣቲየ። ምኽንያት መውጽእየ ካብ ኤርትራ ከኣ ኣነ ተጋደላይ ኔረ ስንኩል ከኣ ኢየ ከምቲ ትርኤና ዘለኻ እቲ ምኽንያት ብዙሕ ክከውን ይክእል ኢዩ ግን ምስቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ምንግስቲ ክሰማማዕ ኣይከኣልኩን። መንግስቲ ክብለካ ከለኹ  ግን ምስቶም ናይ ቀረባ ሓለፍቲ ማለተይ ኢየ። እቲ ምሳካ ዘሎ ሓላፊ እንተ ጸቂጡካን እንተ በዲሉካን ወላ ናብ ላዕለዎት ሓለፍቲ ጠርዕካ ጸማም እዝኒ እንተ ተዋሂብካ እቶም ውልቂ ሰባት ዘይኮኑ በደልትካ እቲ ምንግስቲ ውን ኣብቲ ምጽቃጥን በደልን ተሳቲፉ ማለት ኢዩ። ብዝኮነ ኣነ ኣብ ኤርትራ ተኣሲረ ኔረ ካብ ቤት ማእሰርቲ ምስ ወጽኣኩ ከኣ ደቀይ ሒዜ ክስደድ ወሲነ። ኣብ ወርሒ መስከረም 2009 ከኣ ሱዳን ኣትየ ክሳብ ሕጂ ኣብዚ መዓስከር ምስ ደቀይ እነብር ኣለኹ።
ሕቶ፥ ኣብ ኤርትራ ተኣሲርካ ምንባርካ ፈሊጥና ። ፍቃደኛ እንተኾንካ ብምንታይን ኣበይን ኢኻ ተኣሲርካ ነይርካ ፥ ኣብ ቤት ማእሰርቲ’ኸ ክንደይ ጸንሕካ፧
መልሲ፥ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ሓደ ዓመት ጸኒሐ። እቲ ምኽንያት ንጹር ኣይኮነን። ኣብ ኤርትራ እሞ መን ኣሎ ምኽንያት ማእስሪኡ ዝፋልጥ። እቲ ዝበዝሐ ንምንታይ ተኣሲሩ ከምዘሎ ኣይፈልጥን ኢዩ። በቃ እቶም ሓለፍቲ ደስ እንተ ዘይበልካዮም ከም ድሌቶም ይገብሩካ፡ ደልዮም የኣስሩካ ደለዮም ይምሕሩካ። እቲ ዝበዝሐ ሰብ ብዕባራ ምኽንያት ኢዩ ዝእሰር። ኣነ ውን ንምንታይ ተኣሲረ ከምዝነበርኩ ኣይፈልጥን ኢየ፡ ልክዕ ኢዩ ምስቲ ሓላፊ ንሰማማዕ ኣይነበርናን ግን ብዘይ ምኽንያት ሓላፊ ስለዝኮነ ከእስረኒ ጸገም ኢዩ። ክወጽእ ከለኹ ውን ድሕሪ ዓመት ማለት ኢዩ እቶም ሓለፍቲ ናይቲ ቤት ማእሰርቲ ወዲእካ ኣለኻ ኢሎም አውጺኦምኒ። በቃ ተሓቶ የለን ምስ ወጽኣኹ ኸኣ ቅድም ናብታ ዝነበርኽውዋ ኣሃዱ ኣብጺሖምኒ፡ እታ ኣሃዱ ከኣ ዕርፍቲ ሂቦምኒ ደቀይ ክርኢ ከይደ።
ሕቶ፥ ስንኩል ስለዝኮንካን ኣይተጣየስካን?
መልሲ፥  እቲ ስንክልና ቀሊል ኢዩ ከጣይስ  ኣይክእልን ኢዩ ተባሂለ፡፡
ሕቶ፥ ሕራይ ካብ 2009 ክሳብ ሕጂ ዝኮነት ሃገር ዝተቀበለተክም የለን ዲያ፧
መልሲ፥  ኣብ 2009 ከምኡ ውን 2010 ንሕና ሐደስቲ ኮለና ብዝሓት ስድራቤታት ናብ ኤውሮጳ ይወጽኣ ኔረን ፡  ድሕሪኡ ግን ብዙሕ ዝከዱ የለን። ካብ መፋርቕ 2017 ክሳብ ወርሒ ታሕሳስ ናይታ ዓመት’ውን ዝከዳ ስድራ ቤታት ኣለዋ። ንሕና ውን ክትከዱ ተባሂልና እቲ ዘደሊ ቅጥዒ መልእና እንዳተጸበና ኸለና ደው ኣቢሎሙ። እቲ ምኽንያት ክንፈልጦ ኣይከኣልናን ግን ንሕና ክንከይድ ዝግባእና ኣስማትና ንካልኦት ተዋሂቡ ይበሃል። ብወግዒ ዝተነግረ የለን ግን ዝከፈሉ ድዮም ቤተ ሰብ ናይቶም ኣብቲ ስራሕ ዘለዉ ድዮም እቲ ኣስማትና ካልኦት ክከድሉ ተዳልዮም ከለው ተረኪቦም ይባሃል ኣሎ። ቅድሚ ሕጂ ውን ከምዚ ኣብ ሓደ ሓደ ሰባት ይጋጥም ኔሩ ናይ ሕጂ ግን ብግሁድ ኾይኑ። እዚ ናይቲ ምምሕዳርን ሰራሕተኛታት ናይ UNHCRን ብልሽውና ኢዩ። ኩሉ ስራሕ ደው ኢሉ ኣሎ ኣብ ምጽራይ ኣለዉ ይባሃል። ስለዚ ብዝሓት ተስፋ ቀሪጾም ካብዚ መዓስከር ክወጽኡ ይሓስቡ ኣለዉ።
ሕቶ፥ እሞ ብወግዒ እንተ ዘይተነግረ ደኣ ከመይ ጌርኩም ፈሊጥክም ኣስማትኩም ካልኦት ሰባት ክከደሉ ምኻኖም፧
መልሲ፥  እዚ ደኣ ፍሉጥ። ወላ ኣብቲ ጉዳይ ኢድ ዘይብሎም ሰራሕተኛታት ናይቲ ውድብ ይዛረቡ ኣለዉ። ንሕና ከኣ ክትከዱ ኢኹም ተባሂልና ኔርና ሕጂ ግን ኩሉ ደው ኢሉ ኣሎ ተባሂልና። ኣብዚ ሱዳን ዘይግበር የለን፡ ስም ምልዋጥ ደኣ ቀሊል እንድዩ፡ ስለዚ ኩሉ ሰብ ሕጂ ተስፋ ቀሪጹ ካብዚ መዓስከር ክወጽእ የሓስብ ኣሎ፡ ምኽንያቱ ኣብ መዓስከር ምንባር ዘይከኣል ኢዩ። ወላ ሓደ መንእሰይ ኣብዚ ተስፋ ጌሩ ዝቅመጥ የለን። ባሕሪ ትሕሸና ኢሎም ናብ ሳህራን ባሕሪን የምርሑ ኣለው። ኣብዚ ትርእዮም ዘለካ መንእሰያት ውን ብዙሕ ኣይጸንሑን ኢዮም። ንሕና ግን ቁልዑት ሒዝና ናበይ ክንከይድ?
ሕቶ፥  እቲ ዝባሃል ዘሎ ሓቂ እንተ ኮይኑ እሞ ዘይትጠርዑ፧
መልሲ፥ “ናብ መን ክንጠርዕ፧” ክሎም ሓደ እንድዮም። ካልእ ከኣ ዝኾነ ሰብ ኣብ ህይወቱ ኢዩ ዝፋርሕ። ኣነ ሕጂ ስመይ ይትዓቀበለይ ኢለካ፡ ምኽንያቱ ኣብዚ መዓስከር ምክትታልን ጽንጽንታን ሰባት ብዙሕን ኢዩ።
ሕቶ፥ ኣብ መወዳእታ እንታይ መልኣኽቲ ከተመሓላልፍ ትደሊ፧
መልሲ፥ እቲ መልኣኽቲ ይበጽሕ እንተ ኾይኑ፡ UNHCR ጉዳይና ቆልሓታ ሂባ እቲ ፕሮሰስ ከተቀላጥፈልና፡ ካልእ እቶም ኣብ ብልሽውና ተዋፎሮም ዘለዉ ሰራሕተኛታት ድማ ብቁልጡፍ ክእለዩ ይላቦ ።
ሕቶ፥ ይቐንየለይ ድሌትካ ክትረክብ ከኣ እምነ
መልሲ፥  ኣሜን፡

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s